شده وهنوز زياد نشده كم وناقص گردد ، يعنى سريع الزوال است . » .
[ شرح ]
( 10579 - 10565 ) مىگويم ( شارح ) واژه بينا در عبارت حضرت در أصل بين وبه معناى وسط بوده است ، فتحهء نون را با اشباع خواندهاند بينا شده است ، وگاهى كلمه « ما » را بدان افزوده و « بينما » مىخوانند . ولى معنا در همهء صور تغيير نمىكند .
بين در اين عبارت ظرف است ومعناى حقيقي ، آن اين است كه سايه ، ميان گستردگى وجمع ، زياد ونقصان دور مىزند ؛ گاهى گسترده وگاهى جمع مىشود ، در يك زمان افزوده مىشود وباز به تدريج كم مىگردد . همواره سايه اين حالات را به خود مىگيرد .
غرض از بيان اين خطبه ، برحذر داشتن مردم از فريفته شدن به دنيا ، وآگاه ساختن آنان بر وجوب أطاعت وفرمانبردارى از أوامر وفرمانهاى خداوندى است .
براي تأمين اين منظور اوصافى را براي دنيا به شرح ذيل بيان فرمودهاند :
1 - دنيا بدين گونه است كه سلامت آخرت جز در اين عالم براي كسى حاصل نمىشود . ! توضيح مطلب اين كه : جز دنيا وآخرت دنياي ديگرى وجود ندارد وبا توجّه به اين كه أسباب سلامت غير از زهد وپارسايى ، عبادت ورياضتهاى شرعي چيز ديگرى نيست وهيچ يك از أمور ياد شدهء فوق ، در جهان آخرت ميسّر نمىشود . چه اين كه تمام اينها از أموري هستند كه به جسمانيّات انسان مربوط مىشوند بنا بر اين روشن شد كه سالم ماندن از آفات آخرت جز در دنيا حاصل نشده وبه دست نمىآيد . براي سالم ماندن از آفات دنيا كه وبال آخرت نگردند وكيفر عذاب را ايجاب نكنند ، در همين دنيا بايد كوشيد وزمينهء سلامت را فرآهم ساخت .
2 - چيزهايى كه متعلّق به دنيا هستند نجاتبخش نيستند ! اين عبارت حضرت اشاره دارد به زشتى رياء در گفتار وكردار آدمي ، وانسان را بر حذر