فرصت را از ديگرى بگيرد .
( منون ) : مرگ ، مردن .
( كبت ) : تصرف كردن ، خوار وذليل كردن .
( جران البعير ) : جلو گردن شتر از محل ذبح تا جايگاه نحر .
( تبوء وطنه ) : در آن سكنا گرفت آرام شد .
[ ترجمه ]
« در آغاز ما با رسول خدا ( ص ) بوديم ، پدران ، پسران ، برادران وعموهاى خويش را براي پيشرفت اسلام مىكشتيم واين كار جز ايمان وتسليم را در ما نمىافزود ، وپايدارى وپايمردى ما را در راه حق وشكيبايى را در تحمل رنج وسوزش درد وكوشش در جهاد با دشمن را در ما زياد مىكرد .
در صحنههاى خونين پيكار چنين پيش مىآمد كه يكى از ما وديگرى از خصم مانند دو قوچ شاخ در شاخ شده وبهم در مىافتادند ، وهر يك تلاش مىكرد تا مگر جان حريف خود را بگيرد وهمآورد را از جام مرگ سيراب كند . گاهى پيروزى از آن ما بر دشمن وگاهى از دشمن بر ما بود . همين كه خداوند راستى واز خود گذشتگى ما را در راه پيشرفت دين مشاهده كرد . خوارى را بر دشمن وپيروزى را بر ما نازل فرمود ، تا اين كه اسلام بر جايگاه خود استوار شد ، وهمچون شترى كه به هنگام راحت باش سينه وگردن خويش را بر زمين مىنهد بدانسان اسلام استقرار يافته پابرجا شد ودر جايگاه خود استوار شده استحكام يافت .
به جان خودم سوگند اگر اين طورى كه شما در راه يارى دين رفتار مىكنيد ما مسلمين در ركاب پيامبر عمل مىكرديم هيچ استوانهاى از دين برپا نمىايستاد وبراي ايمان هيچ شاخهاى سرسبز نمىشد . به خدا سوگند به اين شيوهء ناپسندى كه شما در جنگ عمل مىكنيد ، به جاى شير گوارا ، خون خواهيد دوشيد ، وپس از چيره ساختن خصم بر خود پشيمان خواهيد شد ولى چه سود كه براي جبران خسارت بسيار دير خواهد بود » .
[ شرح ]
( 10161 - 10082 ) چنان كه روايت شده است اين سخن را در روز جنگ صفين ، هنگامى كه مردم براي صلح آماده شده بودند ايراد فرموده است . آغاز كلام با عباراتى شروع