دين ، انجام خواهد شد .
دو واژهء « كافرين ومفتونين » در عبارت امام ( ع ) به صورت منصوب آمدهاند وبيان حالت وچگونگى وضع مخالفان را بيان مىكنند ، كه تذكّرى بر دليل كارزار با آنها باشد ، يعنى علّت جنگ من كفر كافران وفتنهء آشوبگران است . وبا اين بيان از ياران خود استقامت در راه دين ، وبازگشت گمراهان از گمراهى به سوى حقّ ووأدار كردن شنوندگان به پايدارى در راه حق را مىطلبند .
( 7791 - 7784 )
قوله عليه السلام : وانّى لصاحبهم بالأمس كما انا صاحبهم اليوم ؛
« چنان كه ديروز با كفّار برخورد داشتم امروز هم بدان سان برخورد خواهم كرد » اين بيان به تغيير نكردن وضع روحي امام ( ع ) به لحاظ برخورد با دشمنان اسلام اشاره دارد وفايدهء چنين سخنى ، يادآورى دشمن از وضع آشفتهء كفّار در پيكارهاى آغازين اسلام است ، تا آشوبگران از رويارويى با آن حضرت هراسناك شوند وجنگ را ترك كنند ؛ زيرا يادآورى پيشآمدهاى صدر اسلام وسختگيرى وبىباكى آن حضرت در جنگها ، دلها را وحشتزده كرده وپشتها را به لرزه افكنده بود . مطابق بسيارى از نسخ ، اين خطبه با عبارت فوق به پايان مىرسد ولى در بعضي از نسخههاى موجود عبارت اضافهاى بدينسان : لتضجّ قريش ضجيجها ان تكن فينا النّبوة والخلافة ، واللّه ما آتينا إليهم الّا انّا اجترأنا عليهم ، روايت شده است . يعنى قريش به اين دليل كه نبوّت وخلافت در خانوادهء ما قرار گرفته بود به شدت مخالفت كردند ، به خدا سوگند حركت من به سوى آنها نبود مگر براي بازدارى قريش از ظلم وطغيان .
اظهار نظر حضرت به علّت اصلى خروج طلحه وزبير وديگر همدستانشان از قريش اشاره دارد ، كه به دليل حسد وبدخواهى ومقام طلبي ، كه چرا نبوّت وخلافت در ميان بني هاشم بوده وبراي آنها نباشد انجام شده بود ، واژهء ضجيج به معناى فرياد شديد وكناية از شدّت دشمنى وناسازگارى كفّار قريش
و