قاعده سوم : قاعده عدم تعين ظهور با عدم اتمام كلام :
از جمله قواعد برخاسته از اصل رفتارى : « تناسب رفتار ارادى با انگيزهها » ، قاعدهء : « عدم تعين ظهور كلام با عدم اتمام كلام » است .
معناى اين قاعده اين است كه : مادامى كه متكلّم كلام خود را به پايان نرسانده ، دلالت كلام او بر مراد تمام نيست ، و به اصطلاح : ظهور كلام او ، شكل نگرفته است . اين جمله مشهور است كه : « للمتكلّم أن يلحق بكلامه ما يشاء ما دام متكلّماً » . اين جمله ، بازگو كنندهء همين مطلب است كه از آن به قاعدهء « عدم تعين ظهور كلام با عدم اتمام كلام » تعبير كرديم . بنابر اين قاعده :
1 ) قرائن متّصله به كلام در شكلدهى و تعيين ظهور كلام دخيلند ، و كلام با مجموع قرائن متصلهء به آن ، ظهور تامّ خود را پيدا مىكند ؛
2 ) « احتمال قرينيت متصل » به ظهور كلام صدمه مىزند ، و مانع انعقاد ظهور كلام مىشود ؛ زيرا با چنين احتمالى ، اتمام كلام بدون قرينه محرز نيست ، و با دخالت محتملالقرينهء متصل ، در اتمام كلام متكلّم ، ظهور كلام از تعين و تقرّر باز مىماند ؛
3 ) « اجمال قرينه متّصله » به ذو القرينه سرايت مىكند و موجب اجمال اصل كلام مىشود .
بنابر اين ، سه نتيجه بر اين قاعده مترتّب است :
1 ) دخالت همهء اجزاى كلام واحد در تعين ظهور آن ؛
2 ) مانعيت احتمال قرينيت متّصل از انعقاد ظهور ؛
3 ) سرايت اجمال قرينهء متّصله به اصل كلام .