نوع پنجم : دلالت استعمالى تصديقى با منشأيت عرف عقلا :
دلالتهاى استعمالى تصديقى با منشأيت عرف عقلا از دو اصل عقلائى رفتارى نشأت مىگيرند « 1 » :
1 ) اينكه اصل در رفتارهاى انسانى انسان ( و به عبارتى ديگر : رفتارهاى مربوط به « سن » انسان ) نظير نطق كه از « من » آدمى بر مىخيزد اين است كه ارادى و اختيارى باشند بنابراين از ارادهء و اختيار برخاسته از شعور و آگاهى نشأت گرفته و دلالت بر وجود ارادهاى به آن فعل از سوى فاعل دارد ؛
2 ) رفتارهاى انسانى يا ارادى از انگيزههاى متناسب با آن رفتارها نشأت مىگيرند . بنابراين : « هر رفتار انسانى ارادى ناشى از انگيزههاى متناسب با آن رفتار است »
از اين دو اصل عقلائى ، بسيارى از قواعد عقلانى گفتارى نشأت مىگيرد .
در ذيل به تعدادى از اين قواعد گفتارى اشاره مىكنيم :
هامش
( 1 ) . رفتارهاى انسانى بر دوگونهاند : 1 - رفتارهاى طبيعى كه مانند ساير تحوّلات در جهان طبيعت محكوم قوانين جبرى طبيعى هستند و اراد و تصميم انسان در آنها نقشى ندارد / / نظير گردش خون ، و فعاليت سلولها و ديگر دستگاههاى بدن آدمى . 2 . رفتارهاى انسانى يا ارادى كه با انتخاب و گزينش آدمى انجام يافته و از اراد و آگاهى انسان نشأت مىگيرند . از اين دسته از رفتارها از آنجا كه از تصميم و اراد آدمى نشأت مىگيرند و اراده و تصميم آدمى مربوط به « من » اوست ، رفتارهاى مربوط به « من » انسانى ، يا رفتارهاى انسانى تعبير مىشود . .