ارزانى نفت بود . در اين ميان نفت حوزهء خليج فارس بيشترين سود را براى آمريكاييها در بر داشت ولى ايالت متحده هدفهاى خود را فراتر از برآوردن منافع شخصى وانمود مىكرد و به گونهاى خود را متعهّد مىدانست كه جريان نفت را به سود كشورهاى غربى و كل جهان صنعتى به طور مستمر حفظ كند « 1 » .
3 - 1 . سلطهء كامل بر منطقه ؛
هر چه بر عمر حضور آمريكا در خليج فارس مىگذشت ، انگيزههاى حضورش نيز قوىتر مىگرديد و ابعاد تازهترى مىيافت تا آنكه سرانجام در قالب سياست سلطهء كامل بر منطقه نمودار گشت . ريچارد مورفى گفته است :
ما در خليج فارس تنها براى دفاع از كشورهاى كوچك خليج فارس حضور نداريم . هدف ما تضمين دسترسى اقتصادهاى جهانى به نفت خليج فارس است . ما در اين مورد به صدام اعتماد نكرديم و به ايران نيز نخواهيم كرد . ما مىخواهيم سلطهء خود را در خليج فارس تداوم بخشيم » « 2 » .
4 - 1 . بهره بردارى از بازار بزرگ اقتصادى ؛
كشورهاى حوزهء خليج فارس با برخوردارى از درآمدهاى سرشار نفت يكى از سود آورترين بازارهاى جهانى به ويژه براى كشورهاى غربى هستند . در حقيقت در آمد نفتى اين كشورها با صاحبان تكنولوژى غرب دست به دست مىشود ؛ زيرا با توجه به شرايط و فضاى سياسى حاكم بر منطقه ، اينان ناگزيرند آنچه را كه از راه صدور نفت كسب كردهاند ؛ براى خريدهاى تسليحاتى شان هزينه كنند و در نتيجه دلارهاى نفتى به جاى اصلى خود يعنى كشورهاى غربى و در رأس آنها آمريكا باز مىگردد .
يكى ديگر از علايق اقتصادى آمريكا در منطقه ، سرمايه گذارى دلارهاى مازاد نفتى كشورهاى عرب منطقه در بلوك غرب به خصوص آمريكا مىباشد . به عنوان نمونه ، عربستان و كويت مقادير هنگفتى از ذخاير و پس اندازهاى ارزى خود را در غرب سرمايه گذارى مىكنند و از اين طريق كمك مؤثرى به رشد اقتصادى و شكوفايى غرب و آمريكا مىكنند « 3 » .
هامش
( 1 ) . ويليام راجرز - وزير خارجهء اسبق آمريكا - در گزارش 26 مارس 1971 خود در بارهء سياست خارجى آمريكا متذكر شد : « شبه جزيرهء عربستان ، عراق و ايران در حدود دو سوم ذخاير شناخته شدهء نفت جهان را دارا مىباشند . استفاده از اين نفت در شرايط مناسب سياسى و اقتصادى براى كشورهاى متحد ما در اتحاديه آتلانتيك و ساير كشورهاى اروپاى غربى و ژاپن واجد كمال اهميت است . ( اسديان ، امير ، علايق و استراتژى آمريكا در خليج فارس ، مجموعه مقالات سمينار بررسى مسائل خليج فارس ، تهران ، 1368 ، ص 70 ) .
( 2 ) . سياست امنيتى آمريكا در خليج فارس ، امير اسديان ، پژوهشكده مطالعات راهبردى ، تهران ، 1381 ، ص 139 .
( 3 ) . سياستهاى امنيتى آمريكا در خليج فارس ، ص 38