غالب آيد و بزرگترين انقلاب اجتماعى را بر اساس عدالت سياسى و اجتماعى و قانون همسانى ميان مردم را با اختلاف قومى و دينى كه داشتند فراهم آورد و ما بطور اختصار به برجستگيهاى شخصيّت او و رهآوردهاى مهم جنبش وى اشاره مىكنيم و به شرح ذيل از نظر خوانندگان مىگذرانيم .
( 1 ) اما برازندگيهاى وجودى اين قهرمان عبارتند از :
1 - تيزهوشى زياد - مختار بسيار هوشمند بود و از نشانههاى هوش زياد وى آن كه اعماق دل مردم را مىخواند و عواطف مردم را مخاطب قرار مىداد ، و با همين هوش و ذكاوتش بود كه توانست آن نهضت بزرگ را به وجود آورد و دلها و عواطف مردم را به خود جذب كند و چنان بود كه با كمترين اشارهاى رويدادها را مىفهميد و به جريانات احاطه پيدا مىكرد ، نويسندگان شرح حال وى اتفاقات كمنظيرى از هوشيارى وى نوشتهاند .
( 2 ) 2 - زيركى - مختار از برجستهترين افراد زيرك عرب است و از آثار زيركى وى اين است كه در ترسيم خطوط سياسى موفقيّت چشمگيرى داشت و تيرش در مورد پايان بخشيدن به قواى مخالف اهل بيت عليهم السّلام كه به صورت يك طبقه اشراف و اعيان در كوفه تجسّم يافته بود به هدف نهايى رسيد و توانست به نفوذ آنها پايان دهد و آنان را از تختهاى قدرت به ميان زندانها و دل قبرها بكشاند .
( 3 ) 3 - رهبرى الهام يافته - از نشانههاى برجستهء شخصيت مختار اين است كه وى يك رهبر رزمى الهام يافته بود و يكى از برجستهترين سرلشكران در ترسيم خطوط جنگى و وضع قوانين نظامى براى غلبه يافتن بر وقايع بوده و كسى است كه خطوط موفقيّت را براى انقلاب نظامى كه در كوفه به وجود آورد ، ترسيم كرد و كسى است كه نظير او را در جهان اسلام آن زمان كسى سراغ نداشته است .
( 4 ) 4 - تقوا و پارسايى - مختار مردى پارسا و پرهيزگار بود و نهايت احتياط را در امور دينى خود داشت و پايههاى حكومت خويش را بر اساس عدالتى فراگير در ميان مردم نهاد و على رغم گرفتاريهاى زيادى كه داشت ، خود شخصا به قضاوت مىنشست و فصل خصومت و رفع اختلافات مىكرد ، او سياست امام امير المؤمنين
حياة الإمام زين العابدين ( ع ) ( تحليلى از زندگانى امام سجاد ع ) ( فارسي ) — صفحة 674
مساهمون: الشيخ باقر شريف القرشي
ص٦٧٤