نامهاى كه ملا ذو الفقار از شاگردان علامهء مجلسى به ايشان نوشته و اسامى برخى از كتابهايى كه در خانهء فاضل بوده ، به وى يادآور شده است . چند كتاب ديگر هم در برخى از كتابخانهها باقى مانده است . به طور قطع كتابخانههاى شخصى فراوانى در اين دوره بود كه اسامى كتابهاى آن بر جاى نمانده است . طبعا اين مورد ، نمونه خوبى از آن كتابخانههاست .
تنكابنى نوشته است : و او بسيار فقر داشت و به كتابت ، امر معيشت خود را مىگذراند و اگر در نزد او به مرافعه مىآمدند ، مىگفت كه ، من عيال دارم ، بايد به كسب امر معاش بگذرانم ؛ اگر مرافعه مىخواهيد بايد طرفين اجرت كسب مرا بدهيد تا من براى شما رفع مرافعه كنم . « 1 »
شايد به دليلى كه تنكابنى ياد كرده و يا اصولا تمايل درونى ، فاضل هندى از چهرههاى كتابدوست اين عهد در آمده است . بايد گفت تأثير مستقيم وجود اين كتابخانه در منزل يك فقيه و متكلم آن بوده است كه وى توانسته در كتاب با ارزش كشف اللثام خود ، به طور مستقيم از منابع زيادى بهره برد . اين در حالى است كه فقهايى كه از داشتن كتابخانه محروم بودهاند ، معمولا اقوال ديگران را به نقل از منابع ديگر ياد كردهاند .
در اينجا فهرست كتابهايى كه از كتابخانهء ايشان به دست آمده ارائه مىكنيم . طبعا برخى از اين آثار نياز به كتابشناسى دارد كه در اينجا انجام نشده است .
1 - التحصيل از بهمنيار ؛ نسخهاى از اين كتاب كه به دستور فاضل هندى كتابت شده و يادداشتى از وى بر روى آن ديده مىشود ، در كتابخانهء مجلس موجود است . « 2 »
2 - شرح تفتازانى بر شرح عضدى ، از اين كتاب نيز نسخهاى در مالكيت فاضل هندى بوده كه اكنون در كتابخانهء مدرسهء شهيد مطهرى نگاهدارى مىشود . « 3 »
3 - مجموعه رسائل ابن فهد ؛ مجموعهاى از رسالههاى ابن فهد حلى در كتابخانهء مجلس موجود است كه يادداشت فاضل هندى بر روى آن بوده و مهر لك البهاء كله 1088 بر روى آن است . يادداشت كوتاه فاضل ، شرح تأليفات ابن فهد حلى است . « 4 »
4 - مسألة أداء الفريضة لمن عليه قضاء الصلاة ؛ نسخهاى از اين رساله را كه از آن منتجب الدين است ، افندى نزد فاضل هندى ديده است . « 5 »
هامش
( 1 ) . تنكابنى ، قصص العلماء ، ص 312
( 2 ) . حائرى ، عبد الحسين ، فهرست نسخههاى خطى كتابخانهء مجلس ، ج 2 ، ص 56 ؛ ج 5 ، ص 62
( 3 ) . دانشپژوه ، فهرست نسخههاى خطى كتابخانهء مدرسه سپهسالار ( شهيد مطهرى ) ، ج 1 ، ص 581
( 4 ) . حائرى ، فهرست نسخههاى خطى كتابخانهء مجلس ، ج 9 ، ص 123
( 5 ) . افندى ، همان ، ج 4 ، ص 147