تخطي إلى المحتوى الرئيسي

صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ( فارسى ) — صفحة 416

مساهمون:

ص٤١٦
* الامان من النيران « 1 » فى تفسير القرآن ، مشتمل بر بيشتر اخبار ائمه اطهار ( ع ) است . * رياض العلماء كه شامل مجلداتى چند در شرح حال علما و رجال خاصه و عامه است . بر بيشتر كتاب‌هاى متداول و رايج در علوم مختلف تعليقاتى نوشته‌ام كه به دليل فروش كتاب‌هاى يادشده يا غارت آن‌ها از ميان رفته و جز اندكى نزد من نمانده است . اگر خداوند عمرى دهد ، بناى تأليف كتاب‌هاى ديگرى را دارم ؛ از جمله شرحى فارسى بر حديث الاربعين يادشده در خصال صدوق در بيان معناى حديث « من حفظ على امتى اربعين حديثا » كه مشتمل بر چهل حكم در باب حلال و حرام است و نيز شرحى فارسى بر حديث . . . « 2 » عبارت افندى - كه همه جا از خود به عنوان سوم شخص مفرد ياد كرده و ما آن‌ها را به اول شخص مفرد نقل كرديم - در همين‌جا خاتمه يافته و روشن است كه پس از آن ، آثارى پديد آورده كه در اينجا ياد نكرده است . گفتنى است كه وى شرح حال خود را در سال 1106 نوشته و بر اساس آن كه گفته است كه اكنون چهل سال از عمرم مىگذرد ، تولدش در سال 1067 بوده « 3 » و بنابراين طبيعى است كه پس از آن آثارى تأليف كرده باشد كه در رياض نياورده است . از جمله آن‌ها همين كتاب * تحفهء فيروزيه است كه در سال 1122 نوشته ولى در رياض موجود نامى از آن برده نشده است . همچنين از وى رساله‌اى با عنوان * التوضيح و التنكيل يا التنكيل و التمثيل ( تأليف 1109 ) دربارهء اخته كردن خواجگان و ارتباط آن با آزادى آنان ؛ برجاىمانده « 4 » و چاپ هم شده ، « 5 » اما افندى نام آن را در فهرست آثارش در رياض نياورده است . همچنين از وى كتابى با عنوان * صحيفهء سجاديهء ثالثه يا الدرر المنظومة المأثورة فى جمع لالى الادعية السجادية المشهورة برجاىمانده « 6 » و به چاپ رسيده است . « 7 » اين اثر بايد در شمار كارهايى باشد كه پس از سال 1106 كه شرح حال خود را در رياض نوشته ، تأليف شده باشد . كتاب
هامش
( 1 ) . در رياض الميزان چاپ شده است . ( 2 ) . افندى ، رياض ، ج 3 ، صص 231 - 233 ( 3 ) . وى در شرح حال پدرش نوشته است كه در حالى كه هفت‌ساله بودم ، پدرم به سال 1074 درگذشت . بنابراين تولدش همان سال 1067 است . ( 4 ) . كتابخانهء آية الله العظمى مرعشى ، ش 5151 ، برگ 43 - 105 ؛ ملك ، ش 1853 ( فهرست ، ج 2 ، ص 3 كه نسخهء چاپى تنها بر اساس همين نسخه است ) مجلس ، ش 13832 ( فهرست ، ج 37 ، ص 384 ) ( 5 ) . مجموعه رسائل فارسى ، دفتر چهارم ، به كوشش سيد حميد سيّدى ، تحت عنوان « آزادى خواجه‌سرايان » ، صص 259 - 323 ( 6 ) . كتابخانهء آية الله العظمى مرعشى ، ش 1960 ؛ مجلس ، ش 12367 ( فهرست ، ج 35 ، ص 328 ( 7 ) . فهرست كتاب‌هاى چاپى مشار ، ص 353
صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ( فارسى ) — صفحة 416 | الشيخ رسول جعفريان