بنيانگذار صفويه در زمان حكومت خود كه از سال 907 تا 930 ه ق بود به طول انجاميد همچنين موفق شد تا با بهرهگيرى از يك ايدئولوژى ضد سنىگرى تشيع را در ايران نهادينه كند تا به اين شكل سدى در مقابل دولت عثمانى و ازبكها ايجاد كند . « 1 » در عهد طهماسب يكم ، يعنى از سال 930 تا 982 ه ق سعى بر آن بود كه سياست اسماعيل اول دنبال شود . طهماسب به محض اينكه بر تخت قدرت نشست و بر مناطق بيشترى تسلط يافت فتحنامه صادر كرد و خود را بندهء شاه ولايت ناميد . « 2 » سياست مذهبى او نيز همانند گذشته مبنى بر احترام خاص به سادات و علماى دين بود . « 3 »
طهماسب اول نه تنها مقامات بالا مانند نقابت را از ميان سادات انتخاب كرد بلكه دختر و خواهرش را نيز به عقد سادات درآورد . در دورهء او مقام صدر كه بالاترين مقام دربار بود به علما واگذار شد ، « 4 » همچنين طهماسب اول در يك اقدام تبليغى در سال 939 ه ق رسما از گناهان گذشته خود توبه كرد . « 5 » پديدهاى كه در اين عصر ظهور كرد و بعدها نيز ادامه يافت صدور دستورات عمومى براى اجرا كردن امر به معروف و نهى از منكر بود . « 6 » صدور اين قبيل دستورات سابقهء ديرينه داشت و در دوره غازان خان با صدور اين دستورات در بعضى از زمينهها از جمله نهى شرابخوار و فساد جنسى به
هامش
( 1 ) . عبد الهادى حائرى ، ديباچهاى بر پيشينه تاريخى جنبشهاى پان اسلاميسم ، ص 12 .
( 2 ) . عالمآراى عباسى ، ج 1 ، ص 76 .
( 3 ) . همان ، ج 1 ، ص 244 - 229 .
( 4 ) . دين و دولت در عصر صفوى ، ص 54 .
( 5 ) . خلاصة التواريخ ، ج 1 ، ص 225 .
( 6 ) . صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ، ج 1 ، ص 374 .