رشيد الدين فضل اللّه تمدانى ، از وزرا و صاحبمنصبان دوره ايلخانى خود از مريدان شيخ بود و به او ارادت مىورزيد . « 1 »
اهميت طريقت شيخ صفى رد آن بود كه او بر خلاف برخى از طريقتهاى موجود ، طرفداران خود را به اجراى فرايض مذهبى دعوت مىكرد ، به همين علت علما هرگز به مخالفت با او برنخاستند . « 2 »
محبوبيت و نفوذ فراوان شيخ صفى ، زمينه مناسبى را براى فعاليتهاى بعدى فرزندانش فراهم آورد ، پس از صفى رهبرى خانقاه صفوى به پسرش صدر الدين منتقل شد . شبكه تبليغاتى صفويان در زمان او از آسياى صغير تا ماوراء النهر گسترده شده بود . « 3 » رابطهايى به نام خليفه بين مريدان و مرشد ارتباط برقرار مىكردند ، با اين حال هيچگونه تلاش علنى براى بهدست گرفتن قدرت سياسى تا زمان شيخ جنيد صورت نگرفت و ظاهرا شيوخ صفوى به همان نفوذ گسترده معنوى خود قانع بودند . واقعه مهمى كه از زمان شيخ صفى تا زمان جنيد رخ داد گرايش شيوخ صفى به تشيع بود ، اگرچه در كتاب صفوة الصفا بر شيعى بودن شيخ صفى اشاره شده است . « 4 » اما به نظر مىرسد كه تا قبل از جنيد مذهب آنها همان تسنن آميخته با تصوف بود كه در آن جايگاه والايى براى اهل بيت عليهم السّلام قائل بودند . جانشين شيخ صدر الدين ، فرزندش
هامش
( 1 ) . والتر هينتس ، تشكيل دولت ملى در ايران ، ص 21 .
( 2 ) . منوچهر پارسادوست ، شاه اسماعيل اول ، ص 121 .
( 3 ) . تشكيل دولت ملى در ايران ، همان ، ص 5 .
( 4 ) . ابن بزاز اردبيلى ، صفوة الصفا ، ص 1231 .