اهل تسنن زمام امور را در دست گرفتند . سيد تاج الدين آوجى نماينده تشيع در دستگاه مغول ، همراه پسرش و گروهى ديگر نيز ، به سبب دوستى و متحد شدن با خواجه سعد الدين ، همچنين به علت به پا كردن شورشهاى سياسى در شهرها به قتل رسيدند . « 1 »
بدينترتيب واقعهاى كه نزديك بود حكومت ايلخانى را به خطر بيندازد به پايان رسيد و مدتى نه چندان دور دوباره سربرآورد . پس از اولجايتو فرزندش ابو سعيد نيز رسما به تسنن گرايش پيدا كرد و اميد شيعيان براى ايجاد يك حكومت رسمى شيعه مذهب در آن زمان هرگز تحقق نيافت .
شهرهاى شيعهنشين عهد ايلخانان در ايران
شيعيان بهعنوان يك مكتب بزرگ در عهد ايلخانان نه تنها در اغلب شهرهاى ايران پراكنده شده بودند ، بلكه اكثريت ساكنان بعضى از شهرها را نيز تشكيل مىدادند . به جرئت مىتوان گفت كه ايالت عراق عجم سراسر شيعهنشين بود و پس از آن خراسان بيشترين شيعيان را در خود جاى داده بود . در همين ايالت بود كه اولين حكومت رسمى شيعه به نام « سربداران » تشكيل شد .
ابن بطوطه درباره پراكندگى سربداران در سراسر ايالات ايران مىنويسد : « نجف ، كربلا ، حله ، بحرين ، قم ، كاشان ، ساوه ، آوه و طوس شيعهمذهب و از غلات مىباشند » . « 2 »
هامش
( 1 ) . تاريخ گزيده ، ص 9 - 608 .
( 2 ) . سفرنامه ابن بطوطه ، ص 177 .