تشيع در ايران مىپرداختند و در امور شيعيان دوازده امامى كارشكنى مىكردند .
مركز تبليغات شيعيان دوازده امامى ابتدا در كوفه بود و پس از آن به قم منتقل شد ، مركز مستقل ديگر براى فعاليتهاى تبليغاتى شيعيان كه به مركز اصلى اول بستگى نداشت ، خراسان ( بيهق كه بعدها سبزوار ناميده شد ) و ماوراء النهر بود . علاوه بر مراكز مذكور ، علويان نيز از ابتدا در طبرستان حضور و نفوذ داشتند . با اين حال ، اين واقعيت كه مراكز شيعه مذهب سرانجام توانستند خود را از زير فشار پىدرپى قرنها نجات دهند و به نطفهاى براى انتشار پيروزمندانه اين عقيده در سراسر ايران تبديل شوند ، استحكام پيوند شيعيان با عقايد مذهبى آنان را نشان مىدهد . در طول چند قرن فرمانروايان محلى ايران به منظور حفظ موقعيت سياسى و اقتصادى خود به مخالفت با تشيع برخاستند و از مذهب خلفاى عباسى كه در بغداد مستقر بودند حمايت و جانبدارى كردند و به آن تظاهر كرده بودند ، بدينسبب تا سقوط دولت عباسيان در سال 656 ه ق به دست هلاكوخان مغول ، شيعيان با تشكيلات و سازمان مخفى خود در اقصى نقاط ايران به فعاليت مشغول بودند . در دوره مغول ( ايلخانان ) باتوجه به اينكه حكومت عباسيان ، دشمن بزرگ شيعيان منقرض شده بود ، دامنه فعاليت مذهب تشيع بهطور آشكار در ايران ادامه يافت ، اما با در نظر گرفتن توجه و يا بىتوجهى دورهاى ايلخانان نسبت به تمامى مذاهب ، خصوصا نسبت به مذهب تشيع اين نكته آشكار مىشود كه همزمان با سركوب شيعيان توسط مقامات دولتى آنها دست به فعاليتهاى نيمه پنهانى مىزدند ، به همين سبب هيچگونه اطلاعات دقيقى از چگونگى فعاليت آنها در دست
ريشه هاى تاريخى تشيع در ايران ( فارسى ) — صفحة 136
مساهمون: محمد على حاجيلو
ص١٣٦