قصب السّبق مىربود از ميل و مداهنهء خوانين و وزرا و اعمال بارگاه پادشاه مؤيّد سلطان محمّد انديشناك گشته از زوال دولت خويش متزلزل خاطر گرديد . بعد از انقضاى چند روز كه در فكر و انديشه بگذرانيد وزير خويش ميرزا احمد اصفهانى را كه در آن وقت به متانت رأى و تدبير ممتاز مىزيست طلب نمود و شمّهاى از اين مقالات با وى در ميان آورد . بعد از آراى مختلفه و تعمّق نظر رأى امير صايبتدبير و وزير مشير بر آن قرار گرفت كه : « اگر امراى بلاد و امصار خراسان دست بيعت در دامن لواى شاهزادهء زيبندهء تاج و سرير [ 300 ب ] شاه عباس بن شاه سلطان محمّد صفوى زنند و به اتّفاق يكديگر ولايات خراسان را از تصرّف امراى پايهء سرير خلافت مسير عراق صيانت نمايند هرآينه دولت هريك از ايشان برقرار ماند و الّا عنقريب ميرزا سلمان جابرى و محمّد خان تركمان و ساير امراى پايهء سرير خلافت جهت تصرّف شاهزادهء عالميان سپاهى گران به خراسان روان دارند و انقلاب بسيار بدين ديار راه يابد و احوال ما معلوم نيست كه به كجا رسد » .
پس به الهام غيبى مكتوبى مشتمل بر اين مقولات در مراسله از روى و داد به علىقلى خان شاملو مرقوم كلك اتّحاد گردانيد . فرستادهء وى در دار السّلطنهء هرات به خدمت علىقلى خان رفته نوشته را ابراز نمود . از نوادر اتّفاقات در آن روز نوّاب علىقلى خان نيز با وزير خود خواجه افضل قمى در يكى از متنزّهات منازل هرات خلوتى ساخته از تحكّمات و احكام متواتر امراى پايهء سرير خلافت فصلى چند پرداخته بودند .
رأى ايشان نيز بر آن قرار گرفته بود كه دست همّت در ذيل اقتدار رايت سپهر آيت شاهزادهء والامرتبت شاه عباس زنند و امراى خراسان را نيز بدين دولت رهبرى نمايند و نخست مكتوبى بر اين تدبير به مرشد قلى خان نوشته استدعاى اتّفاق حضور وى نمايند كه به اتّفاق يكديگر امراى خراسان را بر اين موافقت تكليف فرمايند و در اجراى اين حكم كمر اجتهاد بر ميان جان بندند .
اتّفاقا در اثناى تحرير اين مراسله سفير مرشد قلى خان در دار السّلطنهء هرات به خدمت علىقلى خان وارد گرديده مكتوب را به مطالعهء وى رسانيد . نوّاب علىقلى خان بر اين لطيفهء غيبى استبشار نموده از اين اتّفاق و اتّحاد تدبير متيقّن به ثبات دولت و اقبال و صعود طالع مشترى فال شاهزادهء عالميان شاه عباس گرديد . پس مكتوبى را كه مرقوم كلك تدبير و داد گردانيده بود مصحوب همان سفير و يكى از مقرّبان درگاه خود نزد مرشد قلى خان ارسال داشت .
مرشد قلى خان بعد از اطّلاع بر اين موضوع استعجاب نموده از اين موافقت تدبير
روضة الصفويه ( فارسى ) — صفحة 606
مساهمون: ميرزا بيگ جنابدى
ص٦٠٦