17 عبور فرمودن رايات جلال آيات از آب ارس و كر بىواسطهء جسر و سفاين ، و تفاخر نمودن مملكت شيروان از نزول سرادقات جلال بر روضهء رضوان
صاحب مكنتى كه از اهتزاز نسيم عنايات ازلى سفينهء اقبالش از لجّهء بيكران حوادث جهان گذشته ، بر ساحل مقصود متمكّن گرديده اگر بر بحار و انهار بىذريعهء سفاين و زوارق عبور نمايد عجيب نيست و نوح فراستى كه به فيض فضل لميزلى از محيط مشكلات دنيوى به وساطت كشتى تدبير عبور نموده اگر بىواسطهء جسر و قنطره به گذشتن از نهرى عظيم ملهم گردد عجيب و غريب نيست . نظير اين مقال كيفيّت عبور پادشاه صاحب اقبال است بر نهر ارس .
چنانچه رأى خورشيد ضياى خسرو عالمگير در ارزنجان قرار داده بودند بعد از غزاى گرجستان و فتح قلعهء منتش ، خسرو دارا رأى فرمان داد كه بيرام بيگ قرامانى با گروهى از مردم تكلو به كنار آب رفته معابر آن را ملاحظه نمايد ، اگر عبور بر آن ممكن باشد عبور نموده جمعى را به محافظت معبر بازداشته باشد تا شيروانيان در وقت عبور سپاه منصور مانع نتوانند آمد . بيرام بيگ حسب الامر أعلى به كنار آب رفته عبور بر آن معابر در نظر بصيرتش محال نموده لا جرم متابعان خويش را دو قسم ساخته ، هر گروهى در معبرى به تهيّهء اسباب جسر بر سفاين پرداختند .
در اين اثنا آن قدوهء دودمان آل عبا به كنار آب ارس رسيده ، نهنگان بحار كارزار را مستغرق بحر تحيّر ديده به جانب اعلاى آب عنان سمند بادرفتار انعطاف داده قدمى چند طىّ فرموده آنگاه عطفه عنان نموده ابلق خويش را چون كشتى نوح به اهتزاز نسيم خجسته شميم
بِسْمِ اللَّهِ مَجْراها وَ مُرْساها
« 1 » در آب عنان داده از آن نهر عظيم مانند نوح رخت به ساحل امنوامان كشيد . سپاه درياجوش بحر خروش نيز اقتفا بدان مهر سپهر كرامت نموده [ 37 الف ] عنان
هامش
( 1 ) هود : 41 .