غلامان نيز اين جملات را مىگفتند ، و پس از گفتن ايشان ، مىگفت :
خداوندا اجابت كن اى پروردگار عالميان ! - و رو به ايشان مىكرد و مىفرمود : - برويد كه من از شما گذشتم و شما را به اميد عفو پروردگار و آزادى از آتش جهنم ، آزاد كردم . وقتى كه روز عيد فطر فرا مىرسيد ، جايزهء ارزشمندى به غلامان مىداد به قدرى كه بتواند زندگى كنند و از مال مردم بىنياز شوند . « 1 »
در دنياى پرهيزگاران و صالحان كسى همچون امام زين العابدين عليه السلام در تقوا و اخلاص فوق العاده و اطاعت خدا ، وجود ندارد ، براستى كه قلب شريفش آكنده از ايمان و معرفت خدا بوده است .
به هر حال امام عليه السلام در ماه مبارك رمضان انواع گوناگون احسان از نيكى به ضعيفان و درماندگان و محرومان و آزاد كردن بردگان و هر آنچه را كه باعث نزديك شدن به خدا بود انجام مىداد .
( 1 )
دعاى امام سجاد در وقت سحر
امام زين العابدين عليه السلام در وقت سحر تمام شبهاى ماه مبارك رمضان با خداى متعال مناجات مىكرد و با زارى و تضرع و خالصانه دعا مىكرد و دعايى را كه معروف به دعاى ابو حمزهء ثمالى است مىخواند ، از اين جهت معروف به دعاى ابو حمزه گشته است كه راوى اين دعا اوست و اين دعاى شريف از مهمترين دعاهاى ائمه اهل بيت عليهم السلام است زيرا كه اين دعاى شريف درجهء توجه و ارتباط آن حضرت را با خدا تجسم مىبخشد ، همان طورى كه مشتمل بر مواعظى است كه باعث جلوگيرى نفس از غرور و شهوات نفسانى مىگردد . علاوه بر اينها به زيبايى اسلوب و سلاست و روانى بيان ممتاز است و داراى حالت تذلّل و
هامش
( 1 ) بحار الانوار : 46 / 103 - 105 .