امام حسن ريحانهء رسول خدا ( ص ) دچار شد كه توسط كسراى عرب ، « 1 » معاويه فرزند هند به آن حضرت زهر دادند و اين حادثه در وجود امام و ديگر افراد خاندان پيامبر ( ص ) اندوهى عميق به جا گذاشت و اين غم بزرگ دل آنان را گداخته نمود .
( 1 ) و از جمله مصائب بزرگى كه امام عليه السلام بدان مبتلا شد ، مشاهدهء شمشيرهاى جنايتكاران در بيابان كربلا بود در حالى كه سرهاى پاكان از اهل بيت عصمت عليهم السلام را به صورت دردناكى كه در تاريخ هيچ ملت و امتى سابقه نداشت از تنها جدا مىكرد و پس از به خاك و خون كشيدن اين مناديان حق و عدالت ، خيانتكاران فرومايه از مردم كوفه و شام ، امام زين العابدين و خاندان عترت را محاصره كردند و خيمه و خرگاه پردهنشينان نبوّت را آتش زدند و آن بزرگواران را به اسارت نزد طاغوتى پست فرومايه ( پسر مرجانه ) بردند و آن نابكار با دشنام و زخم زبان و جسارت با آن حضرت برخورد كرد در حالى كه امام عليه السلام صبر كرده و امر خود را به خدا واگذارده بود و پس از آن او را به نزد نابكارى ديگر يعنى يزيد بن معاويه بردند و غمها و مصيبتهايى كه دلها را مىگداخت يكى پس از ديگرى بر قلب مقدس امام وارد مىشد و آن حضرت تمام اين مصائب كشنده را - در حالى كه راضى به قضاى الهى بود - تحمل مىفرمود . كجا روح و جانى چون روح و روان امام و كدام دل چون دل امام ( ع ) است ؟
اما روح و روانش در وقت هر گرفتارى كه پيش مىآمد متوجه آفريدگار هستى و خداوند هستىبخش بوده و دلش همواره پاك و پاكيزه و از هر چيز استوارتر و نستوهتر بود .
براستى صبر و مقاومت در برابر مصائب از جمله ويژگيها و ذاتيّات آن حضرت بود ، و از آن بزرگوار است كه در توصيف و تعريف صبر و ايستادگى فرمود :
« صبر و مقاومت در رأس طاعت خداست . » « 2 »
هامش
( 1 ) اين عنوان را خليفهء دوم به معاويه داد .
( 2 ) امام زين العابدين للمقرم : ص 19 .