سرچشمهاش بجبال غربى تفليس است « 1 »
( 769 )
ص 170 ، سطر 11 : على پاشا حكيم اغلى
[ ع لى پا شا ح كى م ا غ لى ] ( اسم خاص ) . اين نام را مينورسكى « على پاشا حكيم اوغلو » ضبط كرده است .
[ ص 171 ]
( 770 )
ص 171 ، سطر 11 : كرد خان « 2 »
[ ؟ ] ( اسم خاص ) مينورسكى آن را « قوريجان » ذكر كرده و محلش را 5 فرسنگى شمال شرقى همدان آورده است .
( 771 )
ص 171 ، سطر 19 : خارخار
[ خا ر خا ر ] ( اسم ) . خارش ، خلجان ، تعلق خاطر .
( از ناظم الاطباء ) .
[ ص 172 ]
( 772 )
ص 172 ، سطر 5 : هرب
[ ه ر ب ] ( مصدر ) . گريختن ، فرار كردن .
( از منتهى الارب ) .
( 773 )
ص 172 ، سطر 6 : توزك
[ تو ز ك ] ( اسم ) . سامان ، آرايش ، نظم ، ترتيب .
( از ناظم الاطباء ) .
( 774 )
ص 172 ، سطر 8 : منكوس
[ م ن كو س ] ( اسم مفعول ) . واژگون ، سرنگون .
( از اقرب الموارد ) .
( 775 )
ص 172 ، سطر 15 : ساروق
[ سا ر و ق ] ( اسم خاص ) . حمد اللّه مستوفى آن را دار الملك فراهان مىآورد كه طولش از جزاير خالدات « فدك » و عرضش از استواء « لدن » و هوايش معتدل و آبش از كاريزهاست . در آن ولايت بحيرهايست كه مغولان آن را « چغان ناوور » مىخواندند . در حوالى آن شكارگاه نيكويى است .
( از نزهت القلوب چاپ دبير سياقى صفحه 76 ) .
هامش
( 1 ) - لسترنج مىگويد : دو رودى كه ايالت اران را از دو جانب احاطه كرده در نزد يونانيان « اراكسس » و « سيروس » نام داشته است ولى اعراب آنها را « نهرالرس » ( ارس ) و نهر الكر ( كر ) ناميدهاند . رود ارس بنابر قول مستوفى از كوههاى قاليقلا و ارزنة الروم سرچشمه مىگيرد و پس از مشروب كردن ارمن و آذربايجان و ايروان با « كر » و « قراسو » در حدود گشتاسفى بدرياى خزر مى - ريزد و رود كر از جبال غربى تفليس در گرجستان سرچشمه مىگيرد و پس از عبور از تفليس شعبهاى از آن به بحيره شمكور و شعبهء ديگر پس از ضم با آب ارس و قراسو در حدود ولايت گشتاسفى بخزر مىرود .
( 2 ) - در فرهنگهاى جغرافيايى مورد ارجاع حقير « كرد خان » و « گرد خان » - نامهاى موجود در نسخ متعدد جهانگشا - يافت نشد .