خون آنها را به بعد موكول كرد . در صلح حديبيه بيشتر مسلمانان ميل به جنگ داشتند ، ولى آن حضرت با تمام مشكلاتى كه به دنبال داشت ، به آن رضايت نداد . در همان شرايط و موقعيت از آنان بيعت گرفت كه از فرمانش سرپيچى نكنند و از اين كار در شرايط حساس جنگ « حنين » بهره گرفت .
پيامبر زمان انجام عمليات نظامى را خوب مىسنجيد تا بر دشمن در حالى بتازد كه آمادگى نداشته باشد . آن حضرت از فرصتهاى مناسبى كه پيش مىآمد بيشترين بهره را مىبرد و زمان را بيهوده تلف نمىكرد ، وقتى از پراكنده شدن دشمن مطمئن مىشد بسرعت به مدينه بازمىگشت و به كارهاى پيشبينى نشده اقدام نمىكرد .
مشورت
پيامبر بزرگوار ما در جنگها با فرماندهان سپاه مشورت مىكرد و نظرشان را دربارهء مسائل گوناگون جنگ جويا مىشد . اين كار فرمايشى هم نبود ، بلكه به رأى آنها احترام مىگذاشت و آن را به كار مىبست . محل استقرا نيروهاى اسلام را در جنگ بدر به پيشنهاد يكى از مسلمانان تغيير داد ، در جنگ خندق پيشنهاد سلمان فارسى را به كار بست ، ميدان نبرد را در جنگ احد با نظر ياران خود برگزيد و در جنگ خيبر نيز محل استقرار سپاه را خارج از محدودهء قلعهها قرار داد . البته با آراى نادرست آنان هم مخالفت مىورزيد ، چنان كه ديديم در حديبيه با وجود اصرار و تمايل مسلمانان از اقدام به جنگ خوددارى ورزيد .
حفظ يكپارچگى سپاه
سپاهيان اسلام با الهام از تعاليم و حدت آفرين اسلام از انسجام ، هماهنگى و يكدلى ويژهاى برخوردار بودند . روابط آميخته با دشمنى و نفرتآميز روزگار جاهليت جايش را به برادرى اسلامى داده بود . اين امر كينهء دشمنان و منافقان حسود را در پىداشت . آنها پيوسته به دنبال فتنهگرى و طرح مسائل اختلاف انگيز بودند ، شايد بتوانند وحدت سپاه اسلام را از ميان ببرند . از سوى ديگر ، رسول خدا ( ص ) به عنوان پيشوايى الهى و