سعى بر كاهش تلفات
رسول گرامى اسلام ( ص ) مىكوشيد تا جنگها كمترين تلفات جانى و مالى را داشته باشد . تعرض به غير نظاميان و ويران ساختن آباديها به وسيلهء فاتحان هميشه معمول بوده و هست ، اما رسول خدا ( ص ) چنين نمىكرد و دست رزمندگان را به غارت و چپاول نمىگشود . براى مثال ، يهوديان خيبر از سرسختترين دشمنان اسلام بودند . وقتى رسول خدا ( ص ) بر آنها پيروز شد ، اجازه داد كه در مزارع به كشت و كار پرداخته ، مقدارى از درآمد را به حكومت اسلامى بدهند ، در حالى كه قدرت داشت ، همهء آنها را با خاك يكسان كند .
وقتى حضرتش سپاهى را براى نبرد اعزام مىكرد به آنان سفارشهايى مىفرمود كه همه حكايت از رعايت موازين انسانى در جنگ مىكند . « 1 »
تكيه بر نيروهاى خودى
ايمان به خداوند و اعتقاد به يگانگى او و نيز اخلاص در كار از شرايط اوليه رزمندگان اسلام بود . پيامبر خدا ( ص ) در سختترين شرايط حاضر نبود نيروهاى مشرك را در جنگ شركت دهد . در مواردى مشركان به پيامبر ( ص ) پيشنهاد همراهى در جنگ را مىدادند ، اما حضرتش تنها به اين دليل كه آنها مشرك هستند ، از قبول آن خوددارى مىورزيد . « 2 » و مىفرمود : در جنگ با مشركان از مشركان كمك نمىگيريم . بايد همچنين باشد ، زيرا پيامبر ( ص ) كه براى برانداختن شرك و بتپرستى مىجنگيد ، چگونه مىتوانست از مشركان كمك بگيرد . وانگهى جاى اعتماد به مشركان هم نبود ، چه بسا كه در گرما گرم جنگ به همكيشان خود مىپيوستند و از پشت به سپاهيان اسلام خنجر مىزدند .
هامش
( 1 ) - مثل اينكه مىفرمود : پيران سالخورده ، كودكان خردسال و زنان را نكشيد . همچنين آنها را از پاشيدن سم در سرزمين دشمن و كشتن فرستادگان و گروگانها پرهيز مىداد . نيز حضرتش مىفرمودكه كشتهاى را مثلهنكنند و درختان را قطعننمايند مگردر صورت ناچارى ( ر . ك . ميزان الحكمه ، محمدى رى شهرى ، ج 3 ، ص 327 - 328 ) .
( 2 ) - الرسول القائد ، محمود شيث خطاب ، ص 103 .