تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فخرى در آداب ملكدارى و دولتهاى اسلامى ( فارسى ) — صفحة 27

مساهمون:

ص٢٧
« هر گاه پادشاهى بخشنده نبود ، او را رها كن كه دولتش رفتنى است » . و در حديث نبوى صلوات اللّه على صاحبه ، آمده است كه : تجاوزوا عن ذنب - السخى فان اللّه آخذ بيده كلما عثر ، و فاتح عليه كلما افتقر » يعنى : از گناه سخاوتمند درگذريد ، زيرا سخاوتمند هر گاه به لغزش افتد خداوند دستش را مىگيرد ، و هر گاه نيازمند شود درها را به روى او مىگشايد . و على عليه السلام فرموده است : « الجود حارس الاعراض » يعنى : جود و بخشش نگهبان آبروهاست . بدان كه در ميان كليهء روش‌هايى كه در داستان‌هاى مربوط به جود و سخا آمده ، روشى مانند آنچه كه از خان عادل يعنى اوكتاى پسر چنگيزخان نقل شده وجود ندارد ، زيرا وى گوى سبقت را از عموم پادشاهان كريم و جوانمرد ربود .
مناقب تفتق ما رقعتم * من جود كعب و سماح حاتم
« چه مناقبى كه جود كعب و سخاى حاتم را يكباره از ياد برده است » . از اتفاقات جالب آنكه وى در زمان مستنصر باللّه عباسى كه از نسيم كريم‌تر بود مىزيست ، و ليكن جود خان كجا و جود مستنصر كجا ؟ مستنصر كى مالى داشت كه به پايهء بخشش‌هاى خان برسد ؟

هيبت حافظ نظام سلطنت است

از آن جمله هيبت است ، كه به وسيلهء آن نظام كشور محفوظ مىماند ، و از آزمندىهاى رعيت جلوگيرى مىشود . در گذشتهء زمان پادشاهان در حفظ هيبت و حيثيت خويش مبالغه مىكردند ، تا آنجا كه تعدادى شير و فيل و پلنگ نزد خود نگاه مىداشتند ، و بر در خانهء ايشان بوق‌هايى بزرگ مانند بوق آماده باش و طبل و سنج مىنواختند ، و پرچم و علم بالاى سرشان مىافراشتند ، و همهء اينها براى اثبات هيبت در دل رعيت و حفظ حيثيت كشور بود . چنان كه عضد الدوله هر گاه بر تخت مىنشست چندين شير و فيل و پلنگ
تاريخ فخرى در آداب ملكدارى و دولتهاى اسلامى ( فارسى ) — صفحة 27 | محمد بن علي بن طباطبا ( ابن الطقطقي )