تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فخرى در آداب ملكدارى و دولتهاى اسلامى ( فارسى ) — صفحة 419

مساهمون:

ص٤١٩
بود ، ليكن قوانين وزارت را نمىدانست . نيز وى عبادت پيشه بود و بسيار صدقه مىداد . مقتفى لامر اللّه وى را به وزارت برگزيد . گويند اين مؤتمن الدّولهء وزير ، با علم چندان سر و كار نداشت ، و در خواندن نامه‌ها ناتوان بود . وى به خواندن جزئى از قرآن و يكى از كتب ادب شروع كرد ، و همواره آن جزء و كتاب مقابلش بود و در آن دو مىنگريست . و نيك آنها را مىخواند ، ليكن چگونگى حال وى در مدّت وزارتش بر مردم پوشيده بود ، و چون درگذشت اين مطلب فاش شد مؤتمن الدّولهء مذكور روشى كه قابل ذكر باشد نداشت .

وزارت عون الدّين ابو المظفر يحيى بن هبيره :

زادگاه يحيى بن هبيره قريه‌اى به نام « دور » از توابع دجيل بود كه اكنون دور الوزير ناميده مىشود ، و به ابن هبيره منسوب است . هبيره پدر يحيى در قريهء مذكور برزگر بود ، و پيوسته فرزندش را به تحصيل ادب و استفادهء از علوم وادار مىكرد ، و او را در كودكى پى در پى به بغداد مىبرد ، و در محافل بزرگان و نزد فضلاى زمان حاضر مىساخت . يحيى نيز خود چنان بود كه گفته‌اند : « و لها من نفسها طرب » . يحيى بن هبيره كودك بود كه پدرش درگذشت ، سپس يكباره به كار پرداخت . و دستخوش دگرگونىهاى روزگار شد ، و سختىها كشيد ، و به دام تنگدستى افتاد ، و همواره از خدمتى به خدمت بالاتر مىپرداخت ، تا آنكه وزارت مقتفى را عهده‌دار شد . وى مدّتى را در وزارت ماند ، و وظيفه‌اش در هر سال صد هزار دينار بود . يحيى بن هبيره مردى كريم و بخشنده و سخاوتمند بود . چون سال به پايان مىرسيد حتّى يك درهم در خزانهء وى باقى نمىماند . مقتفى و مستنجد دربارهء او مىگفتند : شخصى كه از هر جهت مانند يحيى بن هبيره باشد براى بنى عبّاس وزارت نكرده است . يحيى بن هبيره در سركوبى دولت سلجوقى دستى توانا و شيوه‌هايى جالب داشت . وى مردى