تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فخرى در آداب ملكدارى و دولتهاى اسلامى ( فارسى ) — صفحة 351

مساهمون:

ص٣٥١

خلافت معتضد

وى ابو العبّاس احمد بن موفّق طلحة بن متوكّل است . در سال دويست و هفتاد و نه با معتضد بيعت شد . وى مردى تيزهوش و خردمند و فاضل و داراى روشى نيكو بود . معتضد هنگامى به خلافت رسيد كه مملكت ويران و سرحدّات آشفته بود ، ازينرو دامن همّت بر كمر زده به كار پرداخت ، تا آنكه مملكت رو به آبادى رفت و ثروت زياد شد ، و سرحدّات زير تسلّط وى قرار گرفت . معتضد مردى سياستمدار بود ، و دربارهء مفسدان سخت‌گيرى مىنمود . و همواره دست طمع سپاهيان را از آزار رعيّت كوتاه مىكرد ، و به عموزادگان خود يعنى آل ابو طالب نيكى روا مىداشت . دوران معتضد دوران قيام سركشان و بروز فتنه و فساد بسيار بود . از جملهء قيام‌كنندگان عمرو بن ليث صفّار بود كه آوازه‌اش بلند شد ، و كارش بالا گرفت چندان كه بيشتر شهرهاى ايران را تصرّف كرد . وى مىگفت : اگر بخواهم پلى از طلا روى رود بلخ بسازم مىتوانم . مطبخ عمرو بن ليث را شش صد شتر بار مىكرد ، ولى سرانجام كارش به بند و اسارت و خوارى كشيد . پس از آن معتضد به اصلاح آشفتگىهاى كشورش پرداخت ، و بناى عدل و داد را در ميان رعيّت نهاد . معتضد هنگام مرگ بين سيزده تا نوزده ميليون دينار از خود باقى گذاشت . وى در سال دويست و هشتاد و نه درگذشت .

شرح چگونگى وزارت در روزگار معتضد :

معتضد عبيد اللّه بن سليمان را كه پاره‌اى از حالاتش ذكر شد همچنان در وزارت خويش برقرار ساخت . چون عبيد اللّه درگذشت معتضد بر آن شد كه ريشهء فرزندان وى را از بن بركند ، و اموالشان را تصرف كند ، ولى قاسم بن عبيد اللّه نزد بدر معتضدى رفته از وى كمك خواست ، و