تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ايران در زمان شاه صفى و شاه عباس دوم ( فارسي ) — صفحة 688

مساهمون:

ص٦٨٨
سوزانيدند . به نوشتهء هامر « جميع ابنيه و عمارات را بعد از خراب كردن آتش زدند . درياهاى شعله و دود در همهء آن ولايات موج زنان در حركت بودند ؛ با اينكه قشون عثمانى در خرابى باغات آنچه در قوه داشتند كوشيدند باز از عهدهء خراب كردن عشر باغات تبريز بر نيامدند » . ( تاريخ امپراتورى عثمانى ، ج 3 ، ص 2003 ) . مراد پس از كشت و كشتار و چپاول تصميم به بازگشت گرفت . فصل زمستان و برودت هوا و باريدن برف در برگشت به سپاه عثمانى لطمات فراوانى وارد كرد . سلطان مراد پس از هفده روز به ديار بكر رسيد و پس از پانزده روز اقامت راهى استانبول شد . بازگشت مراد از تبريز به شاه صفى اين فرصت را داد كه دوباره براى تصرف ايروان اقدام نمايد . به دستور شاه صفى شش هزار نفر در سلماس گرد آمدند و چهار هزار نفر در سلماس به فرماندهى برادر رستم خان آمادهء نبرد شدند . سپاه ايران ، به فرماندهى رستم خان به سوى ايروان حركت كرد . خبر حمله مجدد ايران به ايروان را سلطان مراد به آرامى گوش كرد و صدر اعظم بلافاصله به سيواس ، مرعش ، حلب ، طرابلس ، ارزروم ، چلدر ، قارص ، قرامان دستور داد تا خود را براى مقابله با سپاه ايران آماده سازند و خود در هفتم رمضان 1044 / 14 فوريه 1635 ، از راه خرپوت و چمشگزك به حسن قلعه رفت . اقدامات نظامى عثمانى مؤثر واقع نشد و ايروان سقوط كرد . مرتضى پاشا حاكم دست‌نشاندهء عثمانى به قتل رسيد و رستم خان سپس با بيست هزار سپاهى به شهر كركوك حمله برد و شهر را به تصرف خود در آورد . كوچك احمد پاشا در اين جنگ به قتل رسيد . محمد پاشا صدراعظم عثمانى به سوى ديار بكر حركت كرده و در آنجا قشلاق نمود . سلطان مراد با شنيدن سقوط ايروان ، بلافاصله محمد پاشا را از صدارت عزل و بايرام پاشا را به جاى وى منصوب كرد . محمد پاشا پس از رسيدن به استانبول محبوس و اموالش توقيف شد . در اين زمان ، مقصود خان كه از طرف شاه صفى روانه دربار سلطان مراد شده بود در استانبول به حضور سلطان مراد رسيد ، امّا مراد به بهانهء اينكه در نامه از شرايط صلح مطلبى نيامده دستور به زندانى كردن مقصود خان داد و دو نفر از همراهان مقصود خان را نيز به قتل رسانيد . سپس بايرام پاشا براى مقابله با شاه صفى و جبران شكست عثمانىها در ايروان ،
ايران در زمان شاه صفى و شاه عباس دوم ( فارسي ) — صفحة 688 | محمد يوسف واله قزوينى اصفهانى