مىخواهد كنار او دفن شود . به نوشتهء مطرى ، اين زمان ، در داخل قبهء عقيل ، يك حظيرهء سنگى بود كه قبور زنان پيامبر در آن قرار داشت و بدين ترتيب روشن مىشود كه بعدها قبهاى مستقل براى همسران پيامبر صلى الله عليه و آله ساخته شده است .
نايب الصدر كه در محرم سال 1306 ق . از بقيع ديدن كرده ، از واقع شدن بقيع درخارج ديوار اصلى شهر مدينه ياد كرده و نوشته است : دور بقيع حصارى بود كه دو در داشت ؛ يكى از اين دو در ، در برابر بقعهء ائمه عليهم السلام بود و ديگرى در برابر درِ اصلى ورود به شهر مدينه . درآنجا سنگنبشتهاى وجود داشت كه اشعار تركى بر آن حك شده بود و نشان مىداد كه تاريخ بناى حصار بقيع ، سال 1223 ق . بوده و به دست سلطان محمود عثمانى نوشته شده است . « 1 »
به نوشتهء برخى از منابع ، در سال 1234 ق . محمدعلى پاشا ، حاكم مصر ، بقعهء ائمهء بقيع را به دستور سلطان عثمانى بازسازى كرد . « 2 »
سيد جعفر مدنى برزنجى ( م 1317 ق . ) كه خاندانش از سوى دولت عثمانى ، متوليان رسمى بقيع بودند ، نوشته است : بقعهاى كه عباس و ائمهء چهارگانه در آن قرار داشتند ، قبهاى بزرگ و عالى بوده است . اين بقعه ، به مانند ديگر قبّههاى منهدم شده ، بعدها در دورهء سلطان محمودخان عثمانى ساخته شد كه به گفتهء مدنى ، بوّابى آن با فرامين سلطانى ، از سوى عثمانىها ، در خاندان آنها بوده است . « 3 » اين دربانان ، به رغم آن كه از سادات بودند ، نسبت به شيعيان ، به ويژه شيعيان عجم سختگيرى زيادى داشتند و براى هر زائر شيعه كه وارد حرم ائمه مىشد ، مبلغى مىگرفتند . « 4 »
در نزديكى قبّهء عباس و ائمه ، بقعهء كوچكى روى قبر ابنابى الهيجاء بوده است . اين شخص كه از امراى دولت فاطمى بود ، كارهاى عمرانى زيادى در آثار متبركهء حرمين به
هامش
( 1 ) . سفرنامهء نايب الصدر شيرازى ، ص 227
( 2 ) به سوى ام القرى ، ص 316
( 3 ) نزهة الناظرين ، ص 276
( 4 ) فصلنامهء « ميقات حج » ، ش 19 ، ص 181