در حال حاضر ، به دور آن ضريح كشيده شده ، حجرهء عايشه نيست ؛ بلكه نيمهء دوم آن به سمت شمال ، خانهء حضرت فاطمهء زهرا عليها السلام است كه همراه شوهرش على بن ابىطالب عليه السلام در آنجا زندگى مىكردند . ديوارهء شمالى خانهء فاطمهء زهرا عليها السلام به محراب تهجّد ختم مىشود كه اكنون همان ضلع شمالى ضريح پيامبر صلى الله عليه و آله است و قفسههاى پر از قرآن در آنجا نصب شده و نمازگزاران تا پشت آن ديواره كه قدرى نيز از زمين مسجد بلندتر است ، نماز و دعا و زيارت مىخوانند .
شمارى از مورخان بر اين باورند كه ، بخشى كه اكنون پيامبر صلى الله عليه و آله در آنجا دفن شده و عايشه در آن زمان - به دليل همراهى حكومت با وى - مدعى ملكيت آن بوده است ، در حقيقت شامل دو بخش است : قسمتى اختصاصى عايشه بوده و قسمتى اختصاصى پيامبر صلى الله عليه و آله كه پس از رحلت در آنجا دفن شدند .
ترتيب حجرات ديگر همسران پيامبر ، كه حجرههايشان پس از محراب تهجّد بوده ، به اين شرح است : در امتداد شمالى محراب تهجّد ، در جايى كه اكنون به نام صُفّه شناخته مىشود - و همانگونه كه گذشت صفه در اينجا نبوده - خانهء زينب بنت جحش همسر ديگر پيامبر صلى الله عليه و آله است . پس از آن خانهء جويريه ، خانهء رمله و خانهء ميمونه در امتدادِ هم به سوى شمال قرار داشته است . همهء اين خانهها به ديوارهء شرقى مسجد متصل بوده است . مساحت اين خانهها واقعاً كوچك بوده و در برخى نقلها آمده است كه خانههاى ياد شده تا باب النساء خاتمه مىيافته است .
دو خانه ديگر يكى متعلق به سوده و ديگرى از آنِ امّسلمه در سمت شرقى در پشت خانهء عايشه و خانهء فاطمه زهرا عليها السلام قرار داشته است ؛ به طورى كه اين دو خانه به ديوارههاى شرقى خانهء عايشه و خانهء فاطمهء زهرا عليها السلام متصل بوده است . منزلى كه امّسلمه در آن سكونت گزيد ، تا سال چهارم هجرى ، از آن زينب بنت خزيمه بود كه وقتى درگذشت ، امّسلمه در آن اسكان يافت . طبعا خانهء حضرت فاطمه ، مىبايست راهى هم به كوچه سمت شرقى مسجد مىداشته كه از كنار خانهء ام سلمه مىگذشته است .
همان گونه كه گذشت ، برخى ديگر از صحابه در كنار مسجد خانه داشتند . ممكن
آثار اسلامى مكه و مدينه ( فارسي ) — صفحة 240
مساهمون: الشيخ رسول جعفريان
ص٢٤٠