شهر مدينه در سال 145 با يك شورش علوى بسيار پرنفوذ مواجه شد . محمد بن عبدالله بن حسن بن حسن بن على عليه السلام با لقب « نفس زكيّه » و به عنوان مهدى در اين شهر سر به شورش برداشت و آن را تصرف كرد . وى اندكى بيش از دو ماه و نيم بر شهر مسلط بود تا آن كه سپاه عباسى از راه رسيد و فرماندهى سپاه را عيسى ابن موسى عباسى عهدهدار بود . اين سپاه توانست شورش را به شدت سركوب كند . قبر نفس زكيه تا قرنها مشخص بود و در دورهء وهابىها آثار آن كه در ابتداى شارع سلطانه بود ، از ميان رفت . به رغم اين شهرت ، بر اساس آنچه در تاريخ طبرى و پس از آن در مآخذ ديگرى مانند تاريخ ابن العماد حنبلى آمده ، قبر نفس زكيه در بقيع بوده است . « 1 »
پس از آن حكومت اين شهر به جعفر بن سليمان عباسى رسيد كه تا سال 149 دوام داشت . شگفت آن كه پس از وى حسن بن زيد بن حسن بن على عليه السلام از طرف منصور بر اين شهر حكمران شد . وى از معدود علويانى است كه جانبدار عباسيان بود و سالها بر مدينه و نقاط ديگر از سوى عباسيان حكومت كرد . اين شهر گاه در اختيار برخى از نوادگان خليفهء دوم نيز قرار مىگرفت .
در سال 169 حسينبن علىبن حسنبن حسنبن على عليه السلام در اين شهر قيام كرد و پس از آن به مكه رفت كه در منطقهء فخ به شهادت رسيد . آنگاه باز شمارى از اميران عباسى و نيز دوتن از خاندان زبيرى و برخى از خاندانهاى ديگر قريشى بر اين شهر فرمانروايى كردند .
در هنگام جنگ امين و مأمون ، مردم مدينه جانب مأمون را گرفته و با جعفر ابن حسن بن حسن بن على به عنوان امير شهر بيعت كردند . از ديگر علويانى كه سالهاى كوتاهى بر اين شهر حكومت كردند ، مىتوان به محمد بن سليمان بن داود ابن حسن و محمد بن جعفر الصادق و عبيداللَّه بن حسن - از فرزندان عباس بن على عليه السلام - اشاره كرد
هامش
( 1 ) . شذرات الذهب فى اخبار من ذهب ، ذيل حوادث سال 144