تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام و ايران ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 275

مساهمون:

ص٢٧٥
دائمى از آن استفاده مىكرد . رازى مرهمى مركب از سفيداب ( سفيداج ) و پيه ، به نسبت يك پنجم ، تهيه مىكرد و براى خشك كردن جراحات و زخم‌ها به‌كار مىبرد . همچنين ، اولين‌بار به تأثير ضدعفونىكنندگى جيوه پىبرد و از آن پماد تهيه كرد و براى ضدعفونى كردن زخم‌ها به‌كار برد . « 1 »

3 . كپسول

كپسول يكى از اشكال دارو رسانى است كه در آن ميزان خاصى از دارو در محفظه‌اى از جنس ژلاتين قرار مىگيرد . با اين روش مزه نامطلوب داروها پوشانده مىشود ، دارو آهسته در بدن رها مىشود و آثار زيانبار دارو روى معده كاهش مىيابد . امروزه بيشتر ژلاتين كپسول از استخوان گاو تهيه مىشود . ابوالقاسم زهراوى ، اولين‌بار در تاريخ داروسازى و پزشكى ، داروها را در كپسول‌هايى از جنس روده گربه قرار داد و به شكل دارويى جديد ارائه داد . روزى ميمون زهراوى حلقه نخ‌هاى بخيه را بلعيد و وى را به اين فكر انداخت كه از نخ‌هاى تهيه شده از روده گربه ، كه براى بخيه جراحى استفاده مىكرد ، كپسولى بسازد و دارو را با آن وارد بدن بيماران كند . « 2 »

د ) بيهوشى

روش دانشمندان اسلامى در تسكين درد ، اصيل و واقعاً مفيد بود ؛ بر خلاف روش هندى ، يونانى يا رومى كه آشاميدنىهاى هوش‌زدا و مستىآور به‌كار مىگرفتند . اين روش در آماده سازى براى عمل جراحى ( بيهوشى معمولى ) استفاده مىشد . اين كشف هم ابتدا به نام طبيبى اروپايى و بعدها به نام مكتب اسكندريه معروف شد ؛ درحالىكه در حقيقت آن را از دانشمندان اسلامى آموخته بودند . در اين روش تكه‌هاى كوچك اسفنج را با عصاره‌اى از حشيش ، بسلى و بنگ آغشته مىكردند و در آفتاب مىخشكاندند . هنگام مصرف ، آن تكه اسفنج را دوباره مرطوب مىكردند و داخل بينى بيمار فرو مىبردند ؛ به اين ترتيب مخاط بينى آن مواد را جذب
هامش
( 1 ) . محمود نجم‌آبادى ، تاريخ طب در ايران پس از اسلام ( از ظهور اسلام تا دوران مغول ) ، ج 2 ، ص 426 و 443 ، نيز :B . Lee Ligon , Seminars in. . ., p . 12 , 266 - 272 ; S . H . Nasr , p . 184 - 229 ; D . Cawbell , Arabian Medicine and its influence. . ., p . 69 - 77 .( 2 ). http : / / www . goodnewsnetwork . org / content / view / 127 / 34 .