تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام و ايران ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 203

مساهمون:

ص٢٠٣
فعاليت بيشتر و منظم داشته باشند . براى دموىها حركات خوب است و تنبلى را از آنها دور مىنمايد . براى سوداوىها حركت معتدل مناسب است .

اصل سوم : خواب و بيدارى

تعادل خواب و بيدارى در حفظ سلامتى و درمان بيمارىها اهميت دارد ، ولى امروزه كمتر به اين مسئله توجه مىشود . به‌هم خوردن تعادل خواب و بيدارى زمينه‌ساز بيمارىهاى گوناگون است . خواب تمامى نيروهاى طبيعى شامل هضم ، سوخت و ساز ، دفع سموم و قواى مغزى را تقويت مىكند و باعث تجديد قواى اندام‌ها ، ترميم بافت‌هاى صدمه ديده و در كل موجب بازگرداندن سلامتى به بدن مىشود . بهترين زمان خواب از ساعت ده شب تا سحر است . لازم است صرف شام دست‌كم سه ساعت قبل از خواب باشد و فرد بين پانزده تا سى دقيقه پس از شام راه برود . معمولًا خواب افراد بلغمى و دموى مزاج بيشتر است ، اما انرژى افراد سوداوى و صفراوى با خواب كمتر دوباره تأمين مىشود . خواب طولانى در بدن شخص صفراوى ، به علت ايجاد سردى و رطوبت ، به كاهش حرارت بدن كمك مىكند . بر عكس ، شخص بلغمى با خواب طولانى دچار افزايش خلط بلغم مىشود . كودكان معمولًا بيشتر مىخوابند ؛ زيرا رطوبت بيشترى دارند و به تدريج و با افزايش سن كه رطوبت مزاجى كاهش مىيابد ، خواب كمتر مىشود . بيدارى ظاهر را گرم و باطن را سرد مىكند ؛ درحالىكه خواب ظاهر را سرد ولى باطن را گرم مىكند ؛ در نتيجه خون متوجه قسمت داخلى بدن مىشود و اعمال دستگاه گوارش ، مانند هضم و جذب ، به بهترين وجه انجام مىشود . اگر كسى بيش از اندازه بخوابد ، كم‌كم برخى اعمالش مختل و دچار ضعف مىشود ، حافظه‌اش افت مىكند ، مزاجش سرد و بيمارىهاى مفصلى و بلغمى در او زياد مىشود . نكته كاربردى : خواب روز براى بيماران مفصلى با عملكرد نادرست مزاج بلغمى پسنديده نيست و موجب شدت بيمارى ، افزايش وزن و اشتهاى كاذب مىشود . همچنين بيدارى شبانه براى بيماران عصبى با سوءمزاج صفراوى مناسب نيست .

اصل چهارم : خوردنىها و آشاميدنىها

غذا در حفظ سلامتى انسان اهميت خاصى دارد . از نظر طب سنتى ايران ، انسان‌ها با يكديگر