- فزونى حركت « 1 » بيش از حد اعتدال : در حدى كه با بالابردن حرارت ، رطوبات طبيعى بدن را از بين برده و شخص را مستعد بيمارىهاى خشك كند .
- كمخورى : كمى غذا « 2 » به علت ايجاد نقصان در جايگزينى رطوبتهاى بدن باعث خشكى مىشود .
4 . سببهاى سوءمزاج تر
- پرخورى : خوردن غذاى زياد براى كسى كه بدنش به اندازه حرارت دارد موجب افزايش توليد خلط خون و براى كسى كه حرارت كمترى دارد باعث افزايش توليد خلط بلغم مىشود . در هر صورت ، خون و بلغم هر دو تر بوده و موجب افزايش ترى بدن مىشوند .
- برخورد با عامل تر كننده بالفعل : مثل حمام مرطب .
- استفاده از عوامل رطوبت بخش بالقوه : مثل بيش از اندازه خوردن غذاها و داروهاى رطوبتزا ( مصرف خارجى يا داخلى ) .
- بىحركتى زياد : حركت باعث تحليل رطوبتهاى بدن و بىتحركى سبب تجمع رطوبت مىشود .
- استفاده نكردن از تحليل برندهها يا محللات .
- بروز نكردن استفراغ طبيعى : به سبب دفع نشدن رطوبتها ، ترى در بدن افزايش مىيابد .
- ازدست دادن يا استفراغ خلط خشك كننده ( مجفف ) .
نكته : اگر كسى در مناطق مرطوب زندگى مىكند ، تدابيرى بينديشد كه دچار بيمارىهاى سوءمزاج تر نشود . چنانچه دقت شود معمولًا اين دستورات بهداشتى در آداب و فرهنگ ايرانيان به چشم مىخورد ؛ مثلًا در شمال كشور ماست را با سير مىخورند يا در ساير مناطق بسته به خوراكىهاى گرمى بخشى كه در دسترس مردم است مزاج غذاى خود را تعديل مىكنند ؛ خوردن ماست با گردو ، كشمش ، سير ، موسير ، نعناع ، آويشن ، پونه و . . . نمونههايى از فرهنگ حفظ سلامتى در ايران است كه در بخش حفظ الصحه بيشتر درباره آن بحث خواهد شد .
هامش
( 1 ) . حركت هم شامل حركات جسمى و هم شامل حركات نفسانى است .
( 2 ) . كمى غذا مىتواند بهدلايلى غير از كمبود كمى يا كيفى غذا نيز باشد . مثلًا ضعف هاضمه و يا سردى زياد و منجمد كننده كه مانع نفوذ غذا شود .