و همچنين گياهانى كه از الياف آنها در نساجى و سيمانسازى استفاده مىكنند . « 1 » دينورى در سال 283 هجرى درگذشت .
ابومنصور موفق هراتى : وى نخستين رسالهء داروشناسى را به سال 302 هجرى تنظيم نمود . نام اين اثر الَابنيه عَنْ حَقايقالادويه است كه به منصوربن نوح سامانى اهدا گرديد . در اين كتاب از 585 دارو سخن رفته و دربارهء هر يك نيز اطلاعاتى از منابع يونانى ، سريانى ، عربى ، ايرانى و هندى گردآورى شده است . اين كتاب نهتنها كهنترين اثر شناختهشدهء نثر فارسى است ، بلكه نسخهء خطى منحصربهفرد آن قديمىترين نوشتهء ايرانى در اروپا نيز بهشمار مىرود . اين نسخه در وين نگاهدارى مىشود . « 2 »
ابنسينا : اين پزشك نامدار ايرانى را پس از انقراض تمدن يونان بزرگترين دانشمند جهان دانستهاند . وى در جلد دوم كتاب قانون فىالطب ، بيش از هشتصد نمونه گياهان طبى و غذايى را نام مىبرد كه از آن ميان 541 گياه و مشتقات آنها داراى توصيف كاربردى و ويژگىهاى ريختشناسىاند . او در اين اثر ، اختلاف شكل و خصوصيات گياهان مشابه و يا نزديك به هم را بهدقت توضيح مىدهد . « 3 »
ابوريحان بيرونى : اين دانشمند نامى معاصر ابنسينا ، مؤلف كتاب معروف صَيدَنِة فىالطب است . بيرونى با اطلاعات وسيعى كه در شناخت گياهان داشته و با بهرهگيرى از دانش گذشتگان ( بهويژه كتاب ماتريامديكا ) اين كتاب را تأليف نمود . در صيدنه بهجز برخى مترادفها و ارجاعها ، حدود 770 گياه با مشتقات و ويژگىهاى درمانى آنها شرح داده شده است . اهميت ديگر اين اثر ، در فراوانى اسامى معادل گياهان است ؛ بدينبيان كه او نهتنها نامهاى معادل زبانهاى سنتى مانند يونانى ، لاتينى ، سيرياك ، عربى ، ايرانى و تركى را بهكار
هامش
( 1 ) . احمد قهرمان ، تطبيق نامهاى كهن گياهان دارويى با نامهاى علمى ، ص 5 .
( 2 ) . سيريل الگود ، تاريخ پزشكى ايران و سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 409 .
( 3 ) . احمد قهرمان ، تطبيق نامهاى كهن گياهان دارويى با نامهاى علمى ، ج 1 ، ص 6 ؛ بنگريد به : حنا الفاخورى و خليل الجر ، تاريخ فلسفه در جهان اسلامى ، ص 454 ؛ ذبيحالله صفا ، تاريخ علوم عقلى در تمدن اسلامى ، ج 1 ، ص 207 و 208 .