تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 136

مساهمون:

ص١٣٦
7 . درختان وحشى كه ميوهء آنها قابل‌استفاده نيست . مانند « گازمارچ » يا گز ، « 1 » « سپستان » « 2 » و « شاه‌بلوط » ؛ « 3 » 8 . گياهانى كه گل‌هايشان مورد استفاده قرار مىگيرد ، همچون « نسترن » ، « 4 » « نيلوفرآبى » « 5 » و « بيدمشك » ؛ « 6 » 9 . گياهانى كه برگ‌هاى آنها مورد مصرف است ، مانند « آزاد درخت » ، « 7 » سرو و زربين درخت ؛ 10 . گياهانى كه پوست و ريشهء قابل‌استفاده دارند ، نظير : « بِهِن » ، « 8 » ديودار و « سورنجان » ؛ « 9 » 11 . گياهانى كه‌بن آنها ( ريشه ، غده ، پياز و ريزوم ) قابل استفاده است ، مانند پياز و سلجم يا شلغم ؛ 12 . گياهان روغنى كه از آنها روغن مىگيرند ، همچون « ياس زنبقى » « 10 » و « بالسان » « 11 » يا بالم ؛ 13 . گياهانى كه انواع صمغ‌ها را از آنها مىگيرند ، نظير « افيون » ، « 12 » « انذروت » ، « 13 » كهربا ( عنبر زرد ) و نيل . ابوحنيفه دينورى : كتاب النبات وى ازجمله آثار ارزنده آن سال‌هاست . اين كتاب بر دو بخش است : پاره اول واژه‌شناسى عربى در موضوعاتى است كه كم و بيش با گياهان ارتباط دارد . و پاره دوم آن نيز در كاربرد گياهان و نام‌هاى مترادف گياهان است . وى در بخش اول و همچنين در فصل‌هايى از اين كتاب ، از برخى رستنىها نام مىبرد : قارچ‌ها و گياهانى كه در رنگرزى و عطرسازى به‌كار مىروند و نيز گياهان داراى صمغ ، گياهان قابل‌استفاده در دباغى
هامش
( 1 ). Tamarix .( 2 ) . سپستان (Cordia myxa L )داراى ميوه‌اى با لعاب دارويى است كه در تهيه چسب نيز از آن استفاده مىكنند . ( 3 ). Casanea Sativa Mill .( 4 ). Rosa .( 5 ). Nymphaea .( 6 ). Salix aegyptica .( 7 ) . ميوه و دانه‌هاى آزاد درخت يا چريش (Melia Azadaracha L )خاصيت حشره‌كشى دارند . ( 8 ). Centaurea behen .( 9 ). Colchicum .( 10 ). Jasminum Sambac .( 11 ) . به ماده رزينى از گياه «Abies balsama» گويند كه در كانادا مىرويد . ( 12 ). Opium .( 13 ). Sarcocolla .