رجل قتل و له أولاد صغار و كبار . أرأيت إن عفا الأولاد الكبار ؟ قال : فقال : لا يقتل و يجوز عفو الأولاد الكبار في حصصهم . فإذا كبر الصغار كان لهم أن يطلبوا حصصهم من الدية .
شرح
فرزندان كبير او قاتل را عفو كنند تكليف فرزندان صغير او چه خواهد شد ؟
ابو عبد الله گفت : قاتل را قصاص نمىكنند ، عفو فرزندان بزرگتر نسبت به سهم آنان امضا مىشود ، فرزندان كوچكتر بعد از بلوغ خود مىتوانند فقط سهم خود را از خونبهاى پدر مطالبه كنند .
شرح : قرآن مجيد در سورهء أسرى ، آيهء 33 مىفرمايد : « كسى را بناحق مكشيد ؛ هر كس بناحق كشته شود ، براى ولى او حق قصاص مقرر كرديم ، و مبادا در خونريزى اسراف كند ، حق ياور او خواهد بود . » اين آيه و اين سوره در مكهء مكرمه نازل شده است و با صراحتى كه لفظ « ولى » در فرد مشخص دارد ، سلطنت اجراى قصاص به يك نفر محول مىشد ؛ مانند جد ، پدر و پسران و يا برادران و اعمام مقتول ، در صورتى كه عازم قصاص باشد .
ولى بعد از مدتى در مدينه آيهء 178 سورهء بقره نازل شد و فرمود « اى مؤمنان ، بر شما مكتوب و مسجل شد كه در كشتن قاتلان ، قصاص و برابرى به اين صورت رعايت شود كه آزادگان را با آزادگان برابر بگيرند و بردگان را با بردگان برابر بدانند و زنان را با زنان . پس اگر به واسطهء برادر مؤمنش سهمى از قصاص بر قاتل بخشيده شود ، همگان بايد با شناخت مذهبى از اين بخشش متابعت نمايند و حق صاحب حق را به او باز گردانند . به اين صورت در حكم قصاص ، از جانب پروردگارتان تخفيف و ترحمى نازل شد . هر كس بعد از اين بخشش تجاوز كند و قاتل را قصاص كند ، عذاب دردناكى در انتظار او خواهد بود . » به حكم آيهء اول ، هر يك تن از وارثان مذكر حق داشتند به عنوان يك فرد ولى قصاص كنند ، گرچه سايرين نخواهند و به حكم آيهء بعدى و صدور تخفيف و ترحم ، هر يك تن از وارثان مذكر حق دارند به عنوان يك برادر مؤمن عفو كنند ، و اگر ديگران راضى نباشند بايد عفو او را متبع بدانند . اما در هر دو آيه ، حق عفو و قصاص به عهدهء مردان است و زنان هيچ حقى به عفو و قصاص ندارند . به حديث شمارهء 4246 مراجعه شود .