. . . . . .
شرح
كه صاحب فرزند نباشد ، بعد از مرگ خواجهاش جزء ما ترك او محسوب مىشود و وارث خواجه با يك دوره عادت ماهيانه رحم او را آزمايش مىكند و سپس با او مباشرت مىكند . قرآن مجيد در سورهء بقره آيهء 234 مىفرمايد :« وَ الَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَ يَذَرُونَ أَزْواجاً يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَ عَشْراً . فَإِذا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَلا جُناحَ عَلَيْكُمْ فِيما فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ » .يعنى :
كسانى كه از شما مردان آزادهء احرار مىميرند و همسرانشان باقى مىمانند همسرانشان بايد چهار ماه و ده روز عدهء عزا بگيرند ، و چون مدت مزبور بسر بيايد بر شما باكى نيست كه خانمها دربارهء خود چه تصميم مناسبى اتخاذ كنند .
اگر در اين آيهء كريمه به چند نكته توجه كنيم درمىيابيم كه عدهء وفات ويژهء خانمهاى احرارى است كه با قيد دوام با مردان آزادهء احرار ازدواج مىكنند : اولا ، خطاب « منكم » ويژهء آزادگان است ، زيرا بردگان مسؤوليت شخصى ندارند و مورد خطاب قانون قرار نمىگيرند . ثانيا ، كلمهء « ازواجا » كنيزان زرخريد را شامل نمىشود ، زيرا ازدواج و همسران در اثر عقد ازدواج و تعهدات طرفين حلال مىشوند ، درحالىكه كنيزان در اثر خريدارى شدن و بدون هيچگونه عقد و تعهدى حلال مىگردند و بههمين جهت مىبينيم كه قرآن مجيد كنيزان حلال را در مقابل همسران ياد كرده و مىگويد :« إِلَّا عَلى أَزْواجِهِمْ أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ » . *ثالثا ، كلمهء « يذرون » مىگويد : عنوان همسرى بايد بعد از مرگ هم تا پايان عده برقرار باشد . و لذا است كه خانمها از شوهران خود ارث مىبرند و لذا بايد عده نگه دارند و لذا است كه بايد مخارج زندگى آنان از ما ترك شوهر تأمين شود . اما اين شرائط ، ازدواج انقطاعى را شامل نمىشود ، زيرا در ازدواج انقطاعى زوجيت و همسرى با مرگ شوهر گسيخته و منقطع مىشود ، و لذا خانمها از شوهران خود ارث نمىبرند عده هم نگه نمىدارند مگر به صورت استبراء و آزمايش رحم ، مخارج زندگى آنان نيز برعهدهء شوهران نيست و اگر پذيرفته باشيم كه ازدواج كنيزان بايد بهصورت موقت