( 3102 ) 6 - محمّد بن يحيى ، عن أحمد بن محمّد ، عن عليّ بن الحكم ، عن معاوية بن وهب ، عن أبي عبد اللّه عليه السّلام أنّه قال : في رجل كاتب على نفسه و ماله و له أمة و قد شرط عليه أن لا يتزوّج ، فأعتق الأمة و تزوّجها . فقال : لا يصلح له أن يحدث في ماله إلّا الأكلة من الطّعام . و نكاحه فاسد مردود . قيل :
شرح
با اجازهء خواجهاش عروسى نكند .
توجه : قرآن مجيد در سورهء نور آيهء بيست و چهارم مىفرمايد :« وَ أَنْكِحُوا الْأَيامى مِنْكُمْ وَ الصَّالِحِينَ مِنْ عِبادِكُمْ وَ إِمائِكُمْ . . . »يعنى : « بيوگان خود را از احرار و آزادگان تزويج كنيد ، و غلامان خود را زن بدهيد و كنيزان خود را شوهر بدهيد . . . » اين فرمان قرآن كه براساس فطرت و نياز بشرى و عفت جامعه صادر شده است ، ارادهء خدا را دائر به تزويج بردگان و كنيزان اعلام مىدارد . پس اگر بردگان شخصا به نكاح و ازدواج خود اقدام كنند ، ارادهء خدا را نافرمان نشدهاند ؛ بلكه فقط ارادهء خواجگان خود را ناديده گرفتهاند ؛ و لذا اصل ازدواج آنان فاسد نيست ؛ و اگر ازدواج و نكاح بردگان به امضاى خواجگان برسد تسجيل خواهد گشت ؛ فقط ازدواج كنيزان بىاجازهء خواجگان روا نخواهد بود . زيرا قرآن مجيد در سورهء نساء آيهء بيست و چهارم مىفرمايد :« فَانْكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَ آتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ » .يعنى : « و كنيزان را با اجازهء خواجگانشان به همسرى اختيار كنيد و اجرت آنان را به خودشان بپردازيد » . در اين آيه ، قيد « اجرت » گواهى مىدهد كه ازدواج با كنيزان بايد بهصورت موقت و اجاره باشد تا با ولايت و سرپرستى خواجگانشان تضادى پيدا نكند . در اين زمينه به حديث شمارهء 3105 مراجعه شود .
* ( 3102 ) * 6 - از ابو عبد الله صادق ( ع ) پرسيد : اگر غلامى صاحب كنيز شخصى باشد و با خواجهء خود قرار بگذارد كه تجارت كند و با پرداخت بها ، آزادى جان و مال خود را بازيابد ؛ و با آنكه خواجهاش با او شرط نهاده كه ازدواج ننمايد ، غلام مزبور ، كنيز خود را آزاد كند و با او ازدواج كند ،