فأصدقها صداقا كثيرا . و إن أجاز نكاحه فهما على نكاحهما الأوّل . فقلت لأبي جعفر عليه السّلام : فإنّ أصل النّكاح كان عاصيا . فقال أبو جعفر عليه السّلام : إنّما أتى شيئا حلالا و ليس بعاص للّه إنّما عصى سيّده و لم يعص اللّه . إنّ ذلك ليس كإتيان ما حرّم اللّه عزّ و جلّ عليه من نكاح في عدّة و أشباهه .
( 3099 ) 3 - عليّ بن إبراهيم ، عن أبيه ، عن ابن أبي عمير ، عن عمر بن أذينة ، عن زرارة ، عن أبي جعفر عليه السّلام قال : سألته عن مملوك تزوّج به غير إذن سيّده . فقال : ذاك إلى سيّده إن شاء أجازه ، و إن شاء فرّق بينهما . قلت :
أصلحك اللّه إنّ الحكم بن عتيبة و إبراهيم النّخعي و أصحابهما يقولون : إنّ أصل النكاح فاسد . و لا تحلّ إجازة السيّد له . فقال أبو جعفر عليه السّلام : إنّه لم يعص اللّه إنّما عصى سيّده . فإذا أجازه فهو له جائز .
شرح
چرا نيازمند عقد جديد نباشند ؟ ازدواج آنان با نافرمانى خدا انجام گرفته و قهرا فاسد است ! ابو جعفر گفت : اصل ازدواج ، كارى حلال است . اين غلام در برابر خدا نافرمان نيست . اين غلام ، فقط در برابر خواجهاش نافرمان است . ازدواج غلام ، از قبيل ازدواج در حال عده و امثال آن نيست تا از محرمات الهى باشد .
* ( 3099 ) * 3 - به ابو جعفر باقر ( ع ) گفتم : اگر غلام زرخريد بىاجازهء خواجهاش ازدواج كند ، چه صورت دارد ؟ ابو جعفر گفت : رد و قبول ازدواج در دست خواجهء غلام است : اگر خواجه بخواهد مىتواند ازدواجشان را امضا كند و اگر بخواهد مىتواند ازدواجشان را ابطال كند و آنان را از هم جدا سازد . من گفتم : خداوند ، كار شما را به اصلاح آورد . حكم بن عتيبه و ابراهيم نخعى و ساير همدرسانشان مىگويند : اصل ازدواج ، فاسد است و اجازهء خواجه ، بىمورد و بىاثر خواهد بود . ابو جعفر گفت : اين غلام ، خدا را نافرمانى نكرده است ، فقط خواجهء خود را كه ولى او است بىاطلاع گذاشته . اگر خواجه ، ازدواج او را امضا كند ، پيوند ازدواج مسجل خواهد شد .