من العلم ما تسيرون بسيرة رسول اللّه صلّى اللّه عليه واله في المشركين في حروبه ؟ قال نعم .
قال : فتصنع ماذا ؟ قال : ندعوهم إلى الإسلام فإن أبوا دعوناهم إلى الجزية .
قال : وإن كانوا مجوسا ليسوا بأهل الكتاب ؟ قال : سواء . قال : وإن كانوا مشركي العرب وعبدة الأوثان ؟ قال : سواء ، قال : أخبرني عن القرآن تقرؤه ؟
قال : نعم . قال : اقرأ
« قاتِلُوا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَلا يُحَرِّمُونَ ما حَرَّمَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَلا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صاغِرُونَ »
[ براءة : 29 ] فاستثناء اللّه عزّ وجلّ واشتراطه من
شرح
نكردند ، وشما بر سر مشركين تاختيد . آن دسته از مشركين كه نه از كيش خود دست برمىدارند ونه به پرداختن جزيه رضا مىدهند . آيا شما ويا خليفهء شما از سيرهء رسول خدا در جنگ با مشركين اطلاع داريد تا راه وروش أو را دنبال كنيد ؟ عمرو بن عبيد گفت : بلى . أبو عبد اللّه پرسيد : در برابر مشركين چه روشى در پيش مىگيريد ؟ عمرو بن عبيد گفت : ابتدأ آنان را به اسلام دعوت مىكنيم ، اگر نپذيرفتند به پرداختن جزيه وماليات دعوت مىكنيم . أبو عبد اللّه گفت : گرچه از مشركان مجوس باشند كه أهل كتاب نمىباشند ؟ عمرو بن عبيد گفت : همه بأهم برابرند . أبو عبد اللّه گفت : گرچه از مشركين عرب وبتپرستان باشند ؟ عمرو بن عبيد گفت : همه بأهم برابرند .
أبو عبد اللّه گفت : از آيات قرآن باخبرى ؟ عمرو بن عبيد گفت : آرى .
أبو عبد اللّه گفت : اين آية را تلاوت كن : « پيكار كنيد با آن دسته از كافران كه أهل كتابند وبه خدا وروز واپسين ايمان نمىآورند وحرام خدا ورسول را تحريم نمىكنند وبه قانون حق گردن نمىنهند مگر اينكه با دست خود وبا خوارى وذلت ماليات وجزيه بپردازند » . آيا با اين فرق واستثناء وبا اين شرطي كه در كلام خدا است ومىگويد : « از آن دسته كافران كه أهل كتابند » . باز هم أهل كتاب با ساير مشركان برابرند ؟ عمرو بن