د
دانشمند خان 1081 ه ق / 1670 م
در دوران حكومت اكبر و جهانگير شاه علما و فضلاى متعدد شيعه از ايران وارد لاهور ، آگره و دهلى شدند . از ميان آنان بعضى در سياست و رياست مشهور بودند و برخى در شعر و ادب و تعدادى نيز در علم طب پيشرفت كرده بودند ، معمولا اهل علم را « ملا » مىگفتند ، مثلا ملا محمد يزدى ، ملا محمد قدسى مشهدى ، ملا علاء الملك تونى مخاطب به فاضل خان ، مظفر خان مير عبد الرزاق نجفى ، ملا نور اللّه شوشترى ، ملا احمد تهتهوى ، ملا امانت خان ، مير محمد زمان موسوى خان ، ميرزا معز شاگرد آقا حسين خوانسارى ، ملا ملك قمى و ملا فتح اللّه شيرازى و غيره .
از ميان اين علما نام ملا محمد شفيع معروف به شفيعا يزدى به خاطر فضل و بزرگىاش قابل ذكر است . وى مدتى طولانى در ايران مشغول كسب علم بود و بعد از كسب كمال در علوم مروجه عقليه و نقليه به نيت كسب حلال و تجارت با مال و متاع خود به اكبرآباد و لاهور رفت .
او مىخواست با فروش اموال و ما يملك خود و بر جاى گذاشتن آثار علمى خويش به ايران برگردد و هنوز به بندر سورت نرسيده بود كه شاه جهان متوجه لياقت و شايستگى او شد و وى را به دربار احضار كرد . ملا در 9 ذىالحجه 1060 ه ق به دربار شاه جهان ( دهلى ) حضور يافت .
شاه به عنوان خلعت ، سههزار روپيه و نيز منصب هزارى ( ذات ) ( پياده ) و صد سوار به او عطا كرد . ( شاهجهاننامه ، 3 / 115 ) . ملا در مدتى كوتاه استعداد خود را در علوم فلسفه ، هيئت ، رياضى نشان داد بهطورى كه تا مناصب ميربخشى و پنجهزارى پيش رفت . ( شاهجهاننامه