اين همه شوق ، بصيرت و لياقت است او را مورد تحسين قرار مىدادند و آيندهء روشنى را براى او پيشبينى مىكردند .
وى پس از تكميل تحصيلات خود به چاپ و انتشار تأليفات پدرش پرداخت . آنگاه فتوحات حيدريه ، رسالهء تقيه ، تشييد المطاعن و نيز در مدت شش ماه استقصاء الافحام را در جواب منتهى الكلام نوشت ، سپس در تأليف « شوارق النصوص » حافظه و ميزان استدلال خود را به كمال رسانيد .
سفر حج و زيارت :
در سال 1282 ه ق به سفر حج مشرف شد و در اين سفر علماى بزرگ اسلامى را ملاقات كرد و رونوشتهاى نسخ خطى و كتابهاى باارزش و تلخيص آنها را در مكه و مدينه به دست آورد . در سفر حج نواب تهورجنگ و شاگرد عزيزش مولانا تصدق حسين همراه وى بودند . شخصيت جامع و عظيم علوم اسلامى مولانا بر نواب تهورجنگ اثر گذاشت و در آينده براى ارتقاى علمى جديد او مفيد واقع شد .
وى در سفر حج هنوز نوجوان بود و برادر بزرگش مولانا اعجاز حسين او را همراهى مىكرد .
از لكنهو تا مكه پيوسته در جستجوى علما و كتابهاى آنان و نيز در تحقيق رجال و تتبع حديث بود . هرجا مىرسيد علما از وى استقبال مىكردند . هنگامى كه به كتابخانهها مراجعه مىكرد چندين روز به مطالعه مىپرداخت و از كتابها يادداشتبردارى مىكرد . برادرش هم كتابشناس و عاشق علم و خود نيز مصنف و صاحب نظر بود . وقتى علماى شيعه و سنى او را ملاقات مىكردند از حافظه و هوش و استعداد او در شگفت مىماندند .
مولانا از راه دريا به قصد اداى فريضهء حج روانه شده بود و در فرصتهاى مناسب از مطالعه و تحقيق دست برنمىداشت و همينطور وقتى كه به مكهء مكرمه و مدينهء منوره رسيد كتابهاى بىشمارى در اختيار داشت . بعد از انجام حج و مراجعه به عراق و ايران بازهم به ذخاير علمى خود افزود .
مولانا ضياء الحسن موسوى « 1 » مىگويد : يك روز در مدينه به يك عرب برخوردم ، او از من پرسيد آيا شما از خانوادهء سيد حامد حسين موسوى هستيد ؟ من بعد از كمى تأمل پاسخ مثبت دادم و سؤال كردم كه شما چطور مرا شناختيد ؟ جواب داد : جد محترم شما بعد از سفر حج كتابى
هامش
( 1 ) - مولانا سيد ضياء الحسن موسوى نوهء ناصر الملة و فرزند مولانا نجم الحسن بود و در كراچى سكونت داشت .
اديبى بسيار بزرگ و قادر البيان و در نظم و نثر ، متكلم و عالم بود و در سال 1398 ه ق وفات يافت .