مسأله 16 - اگر اقرار نمايد كه اين ملك فلانى است و آنگاه اقرار نمايد كه ملك مال شخص ديگرى است . مانند اينكه اول بگويد اين خانه زيد است و سپس بگويد اين خانهء عمرو است ، حاكم حكم مىكند كه خانه مال زيد است و اقرار كننده بايد قيمت خانه را به عمرو به عنوان غرامت بدهد .
مسأله 17 - از جمله اقرارهاى نافذ ، اقرار به نسبتهايى مانند فرزندى ، برادرى و مانند آنهاست . و منظور از نفوذ آن الزام اقراركننده و اخذ اوست به اقرار خودش نسبت به هر چه كه به ضرر اوست مانند وجوب نفقه پدر ، و حرمت ازدواج با زنى كه اقرار كرده خواهرش است و اشتراكش با او در ارث و شركت او در موقوفهء پدر و مانند اينها است .
امّا ثابت شدن نسبت به وسيله اقرار به طورى كه همهء احكام بر آن جارى شود محل بحث و تفصيل است . و آن اين است كه اگر اقرار به فرزندى كسى باشد كه هنوز بالغ نشده است اين اقرار نافذ است . امّا مشروط به شرايطى است . يكى اينكه حس و عرف و عادت اين اقرار را رد ننمايد . امّا اگر تكذيب نمايد مانند زمانى كه جوان هجده سالهاى اقرار نمايد فلان پانزده ساله فرزند من است ، نافذ نيست دوم اينكه شرع آن را تكذيب نكند پس اگر تكذيب نمايد مانند اينكه اقرار نمايد كه فلان كودك كه از جهت بستر زناشويى ملحق به خانوادهاى است ، فرزند اوست ، اين اقرار نافذ نيست . در غير اين صورت ، همهء آثار پدر و فرزندى بين آنها جارى مىگردد ، و اثر فرزندى او به همهء انساب كشيده مىشود ، به طور مثال اگر فرزند بچهدار شود ، آن نوهء اقرار كنند است و مقر به او مىگردد . و ميان آنها توارث برقرار مىشود . و از هم ارث مىبرند ، همچنين همهء اين آثار به اين امر مترتب مىشود . در صورتى كه فرزند بالغ شده باشد و اين اقرار را تصديق نمايد و آن شرايط فوق ، را داشته باشد . اگر اقرار به غير فرزند باشد ، حتى اگر به نوه باشد ، و نوه كبير باشد ، و اقرار را تصديق نمايد و يا اگر مضر است آن را بعد از بلوغ تصديق نمايد و از نظر عقلى و شرعى نيز امكان داشته باشد ، اين اقرار نافذ است . و ارث مىبرند ، البته به آن شرط كه وارث معلومى در بين نباشد . و اين توارث فقط بين مقرٌبه و مقرّ است و بين فرزندانشان كشيده نمىشود . اگر عقل و شرع آن اقرار را تأييد نكند و يا اينكه وارث معلومى داشته باشد ، كه اين اقرار را تصديق نمىكنند ، بين آنها توارث برقرار نمىشود مگر اينكه شاهد بياورند .
مسأله 18 - اگر اقرار نمايد كه فلان كودك فرزند من است و سرانجام هم فرزندى آن كودك براى اقرار كننده اثبات شود ، سپس كودك بعد از بلوغ ، اين را انكار نمايد ، انكار او مسموع نيست .
مسأله 19 - اگر يكى از دو فرزند ميّت به اين اقرار نمايد كه پدر ما فرزند ديگرى هم
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 239
مساهمون: السيد الخميني
ص٢٣٩