عثمان بن طلحه جلو آمد . رسول خدا صلى الله عليه و آله در آغاز به دعوت اسلام به عثمان بن طلحه گفته بود : اى بسا روزى اين كليد را در دست من ، ببينى كه به هر كس خواستم خواهم داد .
عثمان گفت : بنا بر اين قريش خوار و هلاك مىگردد . رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : برعكس در آن روز قريش عزيز مىگردد اى عثمان . عثمان مىگويد : رسول خدا صلى الله عليه و آله پس از گرفتن كليد ، مرا فراخواند . پيش رفتم و سخنان آن روز و آن چه را در پاسخم فرموده بود ، به عرض رساندم و ايشان با گشادهرويى ، پذيرايم شد . « 1 » بدين ترتيب علت بازگرداندن كليد كعبه از سوى پيامبر صلى الله عليه و آله به عثمان بن طلحه و گرفتن كليد از وى در روز فتح مكه ، روشن گرديد .
محمد بن سعد كاتب واقدى علت گرفتن كليد از عثمان را گفتگويى ميان پيامبر صلى الله عليه و آله و عثمان مىداند . به هنگام ورود آن حضرت به كعبه در زمان جاهليت بوده است در خبر نقل شده از سوى وى مطالب ديگرى نيز هست كه در خبر نقل شده از سوى واقدى ، نيامده است . اين خبر در سيرهء حافظ ابوالفتحبن سيدالناس يعمرى از اين قرار است : از عثمان بن طلحه از طريق ابن سعد روايت شده كه گفت : ما در زمان جاهليت ، روزهاى شنبه و پنجشنبه ، در كعبه را باز مىكرديم . روزى پيامبر صلى الله عليه و آله جلو آمد و قصد داشت همراه با مردم ، وارد كعبه شود من با او ، تندى كرده و ناسزا گفتم اما آن حضرت گذشت و فرمود :
اى عثمان ، ( دير نيست ) كه روزى اين كليد را در دستان من ببينى كه به هر كس مىخواهم ، مىدهم . گفتم : پس در آن روز ، مطمئناً قريش هلاك و خوار گرديده است . فرمود : بلكه آن روز عزيز و گرامى خواهد شد . حضرت وارد كعبه شد سخنانش چنان در من اثر كرد كه دانستم بالاخره روزى ، پيشگويىاش تحقق پيدا خواهد كرد . در اين روايت آمده كه آن حضرت صلى الله عليه و آله روز فتح مكه فرمود : اى عثمان ، كليد را برايم بياور ، آن را آوردم .
ايشان كليد را از من گرفتند و سپس به من بازگرداندند و فرمودند : [ كليد ] را بگيريد كه هميشه و همواره نزد شما باشد و جز ستمكار ، از شما باز پس نگيرد . اى عثمان خداوند
هامش
( 1 ) . اخبار مكه 1 / 267 .