برادرش عبداللَّه بن عباس روايت كرده كه پيامبر صلى الله عليه و آله به هنگام ورود به كعبه در روز فتح مكه ، در آن جا نماز نگزارد . در باب نهم اين كتاب با ترجيح روايت بلال بر روايت مخالفان به دليل اين كه نكتهاى را بيان كرده كه ديگران بيان نكردهاند ، اشاره كرديم و در جمع و تلفيق اين دو روايت نيز به اندازه كافى سخن گفته شد و ديگر نيازى به تكرار آن در اينجا نيست .
سخن ابنهشام مستلزم آن است كه ابوسفيان بن حرب و عتاب بن اسيد و حارث بن هشام به هنگامى كه بلال در روز فتح مكه ، اذان مىگفت در محوطه كعبه ، نشسته بودند ؛ زيرا گفته است : ابوسفيان بن حرب و عتاب بن اسيد و حارث بن هشام كنار كعبه ، نشسته بودند . « 1 » سخن ابنهشام گوياى آن است كه پيامبر صلى الله عليه و آله به سراغ ابوسفيان بن حرب و عتاب بن اسيد و حارث بن هشام آمد و از سخنانى كه در فاصلهء اذان بلال بر بالاى كعبه با يكديگر گفته بودند ، خبرشان كرد زيرا در خبر ابنهشام آمده است : پيامبر صلى الله عليه و آله نزد آنها رفت و فرمود : دانستم كه شما به همديگر چه مىگفتيد و آن گاه مطالب گفته شدهء آنها را باز گفت . « 2 » فاكهى خبرى را يادآور شده كه به موجب آن ابوسفيان بن حرب و عتاب بن اسيد و صفوان بن اميه و سهيل بن عمر به هنگام اذان گفتن بلال بالاى كعبه در روز فتح مكه ، در حجر [ ابراهيم عليه السلام ] نشسته بودند و پيامبر صلى الله عليه و آله نيز در حالى كه در صفا بود ، به وسيله خداوند ، در جريان سخنان ايشان قرار گرفت و آنان را فراخواند و وقتى حاضر شدند از آن چه گفته بودند ، باخبرشان ساخت كه البته اين خبر با آن چه كه ابنهشام در باره محل نشستن كسانى كه اذان بلال را شنيدند و آمدن پيامبر صلى الله عليه و آله نزد آنان گفته ، تعارض دارد .
فاكهى مىگويد : عبداللَّه بن ابىسلمه به نقل از احمد بن محمد بن عبدالعزيز از پدرش از ابنشهاب از على بن عبداللَّه بن عباس از پدرش عبداللَّه بن عباس آورده است :
هامش
( 1 ) . سيرة ابنهشام 4 / 94 .
( 2 ) . همان منبع .