پيامبر صلى الله عليه و آله در روز فتح مكه سوار بر مركب خود به طواف پرداخت كه با آن چه ابناسحاق ذكر كرده ، سازگارى دارد . حديث أيوب از نافع از ابنعمر را كه پيش از اين از صحيح مسلم نقل شد ، ازرقى در تاريخ خود به نقل از جد خود از سفيان بن عيينه از أيوب « 1 » آورده و بر خلاف آن چه مسلم انجام داده ، آن را به خودش احاله نداده است .
ابناسحاق يادآور شده كه پيامبر صلى الله عليه و آله براى آوردن كليد - كليد كعبه - عثمان بن طلحه را فراخواند ولى در اين سخن روشن نشده كه پيامبر صلى الله عليه و آله خود اين كار را انجام داد يا كسى را فرستاد و كليد را از عثمان درخواست كرد . زيرا وى گفته است : وقتى طواف آن حضرت صلى الله عليه و آله به پايان رسيد عثمان بن طلحه را فراخواند . در حديث مذكور ابنعمر از صحيح بخارى ، مطلب به گونهاى است كه نشان مىدهد آن حضرت خود شخصاً او را فراخواند زيرا در آن جا آمده است : آن گاه به عثمان فرمود : كليد را برايمان بياور . ازرقى نيز خبرى را ذكر كرده كه به موجب آن پيامبر صلى الله عليه و آله ، بلال را در پى عثمان فرستاد ولى وقتى او نيامد ، ابوبكر و عمر را روانه ساخت . مىگويد : جدم از محمدبن ادريس از واقدى به نقل از اساتيد وى گفته است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله روز فتح مكه پس از طواف بر مركب خود ، به كنارى رفت و در گوشهاى از مسجد نشست و مردم گرد او جمع شدند . آن گاه بلال را نزد عثمان بن طلحه فرستاد و فرمود : به او بگو كه رسول خدا صلى الله عليه و آله دستورت مىدهد كليد كعبه را برايش بياورى . بلال نيز پيش عثمان آمد و گفت : رسول خدا صلى الله عليه و آله دستورت داده كه كليد كعبه را برايش بياورى . عثمان گفت : بسيار خوب و نزد مادرش سلافه دختر سعد بن شهيد انصارى رفت و بلال نزد پيامبر صلى الله عليه و آله بازگشت و پيغام داد كه عثمان پاسخ مثبت داده است ؛ پس از آن بلال با مردم نشست . [ از سوى ديگر ] عثمان به مادرش كه آن روز كليد نزد وى بود ، گفت : مادر كليد را به من بده زيرا پيامبر صلى الله عليه و آله به دنبالم فرستاده و دستور داده كليد را برايش ببرم . مادرش به او گفت : تو را به خدا قسم مىدهم كه كسى نباشى كه به دست خود آبرو و حيثيت قوم خود را ببرى . گفت : به خدا اگر كليد را به من ندهى ديگرى
هامش
( 1 ) . اخبار مكه 1 / 268 .