حافظ عبدالغنى بن سعيد علت قتل امساره را همراه داشتن نامهء حاطب بن ابىبلتعه براى مشركان مكه مىداند كه در آن ، قريش را از حركت پيامبر صلى الله عليه و آله به سوى ايشان آگاه كرده بود . وى مىگويد : رسول خدا صلى الله عليه و آله در روز فتح مكه به همهء مردم ، جز چهارتن امان داد كه از جمله ايشان امساره است ، كه از كنيزان قريش بود . نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله آمد و از آن حضرت درخواست كمك كرد . ايشان چيزى به او دادند و كمكش كردند سپس مردى آمد و نامهاى براى اهالى مكه به وى داد كه در واقع براى حفظ اهل و عيال خود نوشته بود ، زيرا خانوادهاش در مكه بود ، و جبرييل ، پيامبر را از اين امر آگاه كرد . . . ؛ كه اين مطلب با آن چه ابنجريج در بيان علت كشتن امساره بيان كرده ، مغايرت دارد .
و ديگر اين كه ابناسحاق ، در بيان علت فرمان پيامبر صلى الله عليه و آله مبنى بر قتل حويرث بن نقيذ ، آزار و اذيت پيامبر توسط او پيامبر بيان نكرده است ، زيرا پس از نام بردن از وى ، مىگويد : او از كسانى بود كه پيامبر صلى الله عليه و آله را در مكه اذيت مىكردند . « 1 » اما سهيلى در علت فرمان پيامبر صلى الله عليه و آله در قتل حويرث ، مطلب ديگرى را بيان كرده است زيرا مىگويد : حويرث بن نقيذ كه [ پيامبر صلى الله عليه و آله ] دستور قتل او را همراه با ابى [ ابن ] خطل صادر فرمود ، همان كسى است كه مركب زينب دختر پيامبر خدا صلى الله عليه و آله را در زمانى كه با او و هبار بن اسود برخورد كرد ، رم داده و باعث سقوط او از روى حيوان و سقط جنين وى شد . « 2 » ابنهشام يادآور شده كه علت دستور پيامبر صلى الله عليه و آله مبنى بر قتل حويرث ، رماندن به مركب [ حضرت ] فاطمه عليها السلام و امكلثوم دختران پيامبر صلى الله عليه و آله و انداختن آن دو به زمين بود زمانى كه عباس [ بن عبدالمطلب ] آنان را از مكه به مدينه فرستاد . « 3 » ابنهشام پس از ذكر سخن ابناسحاق دربارهء حويرث بن نقيذ ، مطلبى با اين مضمون دارد ، حال آن كه مىدانيم مشركان ، متعرض زينب دختر پيامبر صلى الله عليه و آله ( و نه خواهران وى فاطمه عليها السلام و امكلثوم )
هامش
( 1 ) . سيرهء ابنهشام ، ج 4 ، ص 93 .
( 2 ) . الروض الانف ، ج 4 ، ص 104 .
( 3 ) . سيرهء ابنهشام ، ج 4 ، ص 93 .