است ، ولى احاديثى از اين قوىتر و بهتر نيز وجود دارد . حميدى به نقل از سفيان از عبداللَّه از محمد و عبدالرحمن دو فرزند ابوبكر نقل كرده كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : در خانه عبداللَّه بن جُدعان شاهد انعقاد پيمانى بودم كه اگر در اسلام بدان فراخوانده شوم ، آن را مىپذيرم . آنها همپيمان شدند كه فضول را به صاحبانش بازگردانند و اين كه هيچ ستمكارى در برابر ستمديدگان ، مورد حمايت قرار نگيرد . حارث بن عبداللَّه بن ابىاسامه تميمى اين روايت را در مسند خود نقل كرده است . در اين حديث روشن شده كه چرا آن را حلف الفضول ناميدهاند . حلف الفضول پس از جريان فجار بوده است و جنگ فجار در ماه شعبان بود . حلف الفضول از بهترين و نيكوترين و ارجمندترين پيمانهايى است كه عربها بستهاند « 1 » و فضول جمع فضل است .
شرح حال ابن جدعان كه حلف الفضول در منزل او منعقد شد
او عبداللَّه بن جُدعان بن عمرو بن كعب بن سعد بن تَيم بن مُرّة بن كعب بن لُؤَىّ بن غالب القُرشى تميمى مكى است كه كنيهاش ابوزهير از طايفهء تيم يا تميم بود و از رؤسا و بزرگان قريش به شمار مىرفت كه در گشادهدستى وى نيز اخبار مشهورى نقل شده است ، از جمله اين كه ظرفى كه وى براى پذيرايى از ميهمانان داشت چندان بزرگ بود كه در گرماى نيمروز از سايهاش استفاده مىكردند . در « غريب الحديث » ابنقتيبه آمده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : در نيم روز از سايه ديگ پذيرايى عبداللَّه بن جدعان استفاده مىكردم .
ابنقتيبه مىگويد : ديگى كه براى ميهمانان در نظر گرفته بود چندان بزرگ بود كه شخصى سوار بر شتر مىتوانست از آن غذا بخورد ، حتى كودكى در آن افتاد و غرق شد . « 2 » همچنين بنا به گفتهء هشام بن كلبى ، عبداللَّه بن جدعان را دو منادى بود ، كه يكى در پايين مكه و ديگرى بالاى مكه ، ندا مىدادند . اين دو منادى يكى سفيان بن عبدالاسد و
هامش
( 1 ) . الروض الانف ، ج 1 / 6 - 155 .
( 2 ) . همان ، ص 158 .