صاحب « التنبيه » بيان كرده و محبّ طبرى در « شرح التنبيه » مىنويسد : اين از آن جهت است كه آن نشانه ، نخستين نشانى بوده كه در آن وادى نهاده شده بود و روى يك بنا قرار داشت و سپس روى زمين در همان جايىكه به عنوان ابتداى سعى تشريع گرديد ، نهاده شده ، چون سيلاب معمولًا آن را مىانداخت و از ميان مىبرد ، آن را به بالاى ركن مسجد بردند و جايى نزديكتر و مرتفعتر از ركن مسجد ، نيافتند و از ابتداى محل سعى ، تعداد شش ذرع فراتر رفت .
سليمانبن خليل نيز نزديك به همين مطلب را آورده است و پيش از اين دو ، ابوالمعالى جوينى ، امامالحرمين به اين مطلب اشاره كرده بود ، ولى ازرقى با وجودى كه يادآور شده كه نشانهء سعى ، منارهء ياد شده است ، اشارهاى به اين تغيير مكان نكرده و اين بدان معناست كه تغيير ياد شده در زمان او يا پيش از آن ، صورت گرفته و بعيد به نظر مىرسد كه اين تغيير مكان علّتى داشته باشد ، ولى ازرقى بدان اشاره نكند ، همچنين بعيد به نظر مىرسد كه علت آن بر وى پنهان مانده باشد ؛ چرا كه او به اين گونه مسائل توجه زيادى دارد .
اينكه گفته شده وقتى سعى كننده از صفا به مروه به فاصلهء شش ذرعى اين نشانهء سبز مىرسد ، شتاب مىگيرد ، مفهومش اين است كه سعى كننده وقتى از مروه قصد صفا مىكند ، به صورت هروله حركت مىكند تا اينكه حدود شش ذرع از اين دو نشانه فراتر رود كه اين به خاطر شتاب در توجه به مروه است .
ازرقى به ويژگى اين نشانهها پرداخته و ( گفته است كه ) فاصلهء ميان نشانهاى كه بر در مسجد ( الحرام ) قرار دارد تا نشانهاى كه روبهروى آن بر در دارالعباس است و ميانشان عرض سعى فاصله است ، 5 / 35 ذرع است و مىگويد : از نشانهاى كه در در دار عباسبن عبدالمطلب قرار دارد تا نشانهاى كه بر دار ابنعبّاد ، روبهروى نشانهء ركن منارهدار مسجد ( الحرام ) واقع است و ميانشان وادى است ، 121 ذرع فاصله است . « 1 » كه مبيّن فاصلهء طولى ميان اين دو نشانه است و نه عرض آنها . ما خود طول و عرض ميان اين نشانهها را
هامش
( 1 ) - اخبار مكه ج 2 ، ص 119