2 - تنعيم ؛ كه در حدّ حرم از سمت مدينه است و به گفتهء محبّ طبرى در برابرِ مرز پايينى غيرحرم قرار دارد . او مىگويد : تنعيم در سمت غير حرم نيست و هركس چنين تفسيرى از آن كرده ، تسامحى است ؛ يعنى نام چيزى را به آنچه در نزديكى آن قرار دارد ، نسبت داده است . در برابر ، مرز پايينى به معناى در سمت آن است و جايى از غير حرم نيست كه به حرم نزديكتر از آن باشد و در سه ميلى مكه قرار دارد و التنعيم روبهروى آن اندكى به طرف جاده « وادى مرّ الظهران » واقع است .
صاحب « المطالع » مىگويد : تنعيم در شمار غيرحرماست و ميان مكه و سَرِف ، در دو فرسخىِ مكه واقع شده و گفتهاند : در فاصلهء چهار ميلى است و از آنرو چنين نامى به خود گرفته كه كوهى در سمت راست آن به نام نعيم و كوه ديگرى در سمت چپ آن به نام ناعم وجود دارد و دشت هم « نعمان » نام دارد .
احرام از غير حرم ، در سمتِ « تنعيم » براى كسى كه در مكه مقيم است ، از هر جاى ديگرى بافضيلتتر است ؛ البته به استثناى جِعْرانه كه از نظر مالك و شافعى و ابنحنبل و ديگر علما ، احرام بستن از آنجا بهتر است .
3 - ثبير ؛ ( كوهى است در مزدلفه ) در جاهليت هرگاه مىخواستند از مزدلفه حركت كنند ، مىگفتند : « أشرق ثبير كيما نغير » و تا آفتاب را بر آن نمىديدند ، آنجا را ترك نمىكردند و سرازير نمىشدند . به گفتهء ازرقى ، كوهى است در مزدلفه . متن سخن وى چنين است : « ثبير النصع » همان جايى است كه بار و بنه حجّاج در آن واقع است و همان مزدلفه است كه در سمت چپ كسى كه رو به منا مىرود ، قرار دارد و در جاهليت هرگاه مىخواستند از مزدلفه سرازير شوند ، مىگفتند : « اشرق ثبير كيما نغير » و تنها زمانى راه مىافتادند كه خورشيد را بر آن ببينند . « 1 » ثبير همان جايى است كه مستحب است حاجيان هنگام طلوع خورشيد از عرفه وارد نَمِره شوند و از آنجا و پس از نماز ظهر و عصر همراه امام به محل عرفه درآيند . ثبير كوه بزرگى در منا ، سمت چپِ طرفِ عرفه است . متن اين مطلب را محبّ طبرى آورده است ؛ زيرا به هنگام طرح مطالب صاحب « التنبيه » در
هامش
( 1 ) - اخبار مكه ، ج 2 ، ص 280