و آن را ضعيف مىدانند ولى در عين حال مسلّم مىدانند كه پيامبر صلى الله عليه و آله در « اجيادالصغير » به نماز ايستاد كه البته ربطى به آن موضوع ندارد و مىگويد : از كسى از اهل مكه نشنيدهام كه مسألهء متّكأ را مسلّم دانسته باشد . « 1 » در « اجياد الصغير » جايى هست كه امروزه آن را متّكأ مىخوانند و آنجا ريگستانى مرتفع و وسيعِ چسبيده به خانهاى منسوب به شيخ يحيىبن علىبن بخير حَجَبى ( بزرگ پردهداران ) است . اين خانه اكنون به سعدالدويدار فرزند شريف احمدبن عجلان ، والى مكه شهرت دارد .
يكى از فقهاى مكه برايم گفت كه او شريف عجلان والى مكه را ديد كه گروهى را كه مشغول بازى در آنجا بودند ، سرزنش مىكرد و خواهان حفظ حرمت آن مكان بود .
علّت اين امر را نيز انتساب آن به پيامبر صلى الله عليه و آله دانسته است . يكى از پردهداران نيز به نقل از نزديكانش براى او گفت كه پيامبر صلى الله عليه و آله در اين مكان ديده شده است . اين جا در سمت چپِ كسى است كه به سمت « رباط ربيع » در نزديكى آن ، حركت كند . در اينكه متّكأ منسوب به پيامبر صلى الله عليه و آله باشد ، جاى تأمل است ؛ زيرا ازرقى مطلبى دارد كه براساس آن ، المتّكأ در درّهاى قرار دارد كه چاه عِكرمه در « أجياد الصغير » در آن واقع است و اگر چنين باشد متّكأ ريگستان مزبور نيست .
فاكهى در مورد متّكأِ واقع در اجياد ، مطلبى سازگار با ازرقى آورده است ، ولى مطالبى در بارهء آن يادآور شده كه ازرقى نياورده است . در مطلبى با عنوان « جاهايى در مكه كه نماز در آنها مستحب است » مىگويد : از جمله جايى است كه در « اجياد الصغير » است كه به آن المتّكأ مىگويند . « 2 » برخى از مردم نيز مىگويند : اولين جايى كه قرآن نازل شد ، اينجا بود و آيهء :
اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ . . .
« 3 » كه نخستين سوره از قرآن است ، در همين جا نازل گرديد . اين
هامش
( 1 ) - اخبار مكه ، ج 2 ، ص 202
( 2 ) - همان ، ج 2 ، ص 202
( 3 ) - علق : 1