فصل چهارم : در مسير وحدت : هديهاى از تجربهها
هرگامى درجهت اتحاد ، توجه ما را بهخود جلب مىكند و هرايدهاى كه بهدنبال وحدت باشد ، ما را اميدوارتر مىسازد و هر تلاشى براى تحكيم صفوف مسلمانان بهترين تأثيرها را بر ما بهجاى مىگذارد ، بنابراين طبيعى است كه با چنين ديدى وقتى گرايشى به تحقق آشنايى ميان برادرانى را مىبينيم كه در ميراث به نزاع برخاسته و همواره در جنگ و ستيز بودند و بهمدت طولانى يكديگر را انكار كرده و درگيرىهاى سختى با هم داشتند ، چنانكه سخت ايشان را تضعيف كرده بود و وجودشان را درهم شكسته و ذلت و خوارى برايشان به ارمغان آورده بود ، سخت اميدوار مىشويم و آنرا به فال نيك مىگيريم .
چهارصد ميليون مسلمان « 1 » قدرت بسيار قابل توجهى است كه از وحدت آنان جز دشمنان ، آزرده نمىشوند و جز طمعكاران بيمى بهخود راه نمىدهند ، ولى تحقق كامل اين امر نيازمند انديشهء جدى و عميق و مطالعهاى جامع و دقيق و بررسى همهجانبهاى از نقشه جهان اسلام و توجه به اوضاع موجود در همهء بخشها و ديدگاههاى متداول درهمه جاى آن و گرايشهاى متناقض در هركشورى است ؛ حال اگر از همهء آنچه
هامش
( 1 ) . آمار مربوط به زمان نگاشتن اين مقاله .