امام ( ع ) و حكام زمان خود
يادآور شديم كه ايشان سالهاى امامت خود را با سه تن از خلفاى بنى عباس يعنى معتز باللّه ، مهتدى و معتمد ، سپرى كردند ، مدت زمانى كه با معتز بودند بين يازده ماه تا يك سال بود كه در پايان آن تركها عليه او قيام كردند و وى را كشتند و پس از او حدود سال 255 مهتدى به جاى وى نشست كه مىخواست شيوهء حكومت خلفاى نخست و عمر بن عبد العزيز را پيش گيرد و به هرج و مرج و گردنكشى نقطه پايانى گذارد و آنچنان كه در مروج الذهب مسعودى آمده جايگاهى ساخت كه عام و خاص مردم براى دادخواهى در آن حضور مىيافتند و به داد مردم مىرسيد كه اين كار وى براى بسيارى بويژه تركهايى كه هر چه مىخواستند انجام مىدادند گران آمد و در اين رابطه ميان او و سران تركها مشاجراتى روى داد كه از جمله به او مىگفتند : تو مىخواهى روشى را پيش گيرى كه مردم با آن آشنايى قبلى ندارند و او در پاسخشان گفت : من مىخواهم روش پيامبر و اهل بيت او و خلفاى راشدين را اعمال كنم ؛ به او گفتند :
پيامبر ( ص ) را گروهى احاطه كرده بودند كه در دنيا پرهيزكارى پيشه كرده و تنها در انديشهء آخرت خويش بودند حال آنكه ترا بيگانگانى چون تركها ، خزرجيها ، فرغانيها و مغربيها و ديگر بيگانههايى كه از كار آخرت خود چيزى نمىدانند ، در بر گرفتهاند ، كسانى كه تنها هدفشان ، همين دنياست . او مبارزهء بىنتيجهء خود را با تركها و موالى ادامه داد و درگير جنگى با آنها شد كه سرانجام به شكست لشكريانش منجر شد و به تنهايى وارد سامرا شد و در خيابانهاى شهر از مردمانش كمك خواست ولى كسى پاسخش نمىداد .